Giảm trừ gia cảnh là một trong những chính sách quan trọng giúp giảm gánh nặng thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho người lao động có người phụ thuộc. Hiểu rõ và áp dụng đúng quy định về giảm trừ gia cảnh không chỉ giúp bạn tuân thủ pháp luật mà còn tối ưu hóa hiệu quả tài chính cá nhân. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chính xác, cập nhật về nguyên tắc và đối tượng được tính là người phụ thuộc cho năm 2026, dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành.
1. Nguyên Tắc Tính Giảm Trừ Gia Cảnh Cho Người Phụ Thuộc Theo Quy Định
Căn cứ tại tiết c.2 điểm c khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC), việc tính giảm trừ gia cảnh được thực hiện theo các nguyên tắc sau:
Điều kiện tiên quyết: Người nộp thuế phải đã đăng ký thuế và được cấp mã số thuế cá nhân.
Thời điểm tính giảm trừ:
Khi đăng ký, người phụ thuộc sẽ được cấp mã số thuế và được tạm tính giảm trừ ngay trong năm kể từ tháng đăng ký.
Nếu chưa tính giảm trong năm, người nộp thuế có thể đăng ký khi quyết toán thuế và sẽ được tính giảm trừ kể từ tháng phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng. Riêng với “cá nhân khác” (anh/chị/em, ông bà, cô/dì/chú/bác…), hạn chót đăng ký là 31/12 của năm tính thuế.
Nguyên tắc 1 người phụ thuộc – 1 người nộp thuế: Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ cho một người nộp thuế trong một năm tính thuế. Nếu nhiều người cùng có nghĩa vụ nuôi dưỡng, cần tự thỏa thuận để đăng ký vào một người.
2. Ai Được Công Nhận Là Người Phụ Thuộc Trong Giảm Trừ Gia Cảnh Năm 2026?
Danh sách người phụ thuộc được quy định chi tiết tại điểm d khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 92/2015). Đối với năm 2026, các đối tượng này vẫn được áp dụng nếu không có văn bản mới thay thế. Cụ thể bao gồm:
a. Con của người nộp thuế:
Con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ/chồng.
Bao gồm:
Con dưới 18 tuổi (tính đủ theo tháng).
Con từ 18 tuổi trở lên bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
Con đang theo học tại các bậc đại học, cao đẳng, trung cấp, dạy nghề, kể cả học phổ thông (bao gồm thời gian chờ thi đại học từ tháng 6-9 năm lớp 12) với điều kiện không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng ≤ 1 triệu đồng.
b. Vợ hoặc chồng của người nộp thuế:
Trong độ tuổi lao động: Phải đồng thời thỏa mãn: (i) Bị khuyết tật, không có khả năng lao động; và (ii) Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng ≤ 1 triệu đồng.
Ngoài độ tuổi lao động: Không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân tháng ≤ 1 triệu đồng.
c. Cha mẹ và các mối quan hệ tương đương:
Bao gồm: cha đẻ, mẹ đẻ; cha/mẹ vợ (cha/mẹ chồng); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp.
Điều kiện về thu nhập và khả năng lao động được áp dụng tương tự như đối với vợ/chồng nêu trên.
d. Các cá nhân khác không nơi nương tựa:
Là những người mà người nộp thuế đang phải trực tiếp nuôi dưỡng và đáp ứng điều kiện về thu nhập/khả năng lao động như mục (b) & (c). Danh sách cụ thể:
Anh ruột, chị ruột, em ruột.
Ông bà nội, ông bà ngoại.
Cô, dì, cậu, chú, bác ruột.
Cháu ruột (con của anh/chị/em ruột).
3. Hướng Dẫn Đăng Ký Người Phụ Thuộc Để Được Giảm Trừ Gia Cảnh
Để được hưởng chính sách giảm trừ, người nộp thuế cần:
Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh quan hệ và điều kiện của người phụ thuộc (giấy khai sinh, chứng minh tàn tật, giấy xác nhận đang theo học…).
Đăng ký với cơ quan thuế quản lý trực tiếp (thường thông qua người sử dụng lao động hoặc đăng ký trực tuyến) để được cấp mã số thuế cho người phụ thuộc.
Khai báo và cung cấp tài liệu khi quyết toán thuế TNCN cuối năm.
4. Lưu Ý Quan Trọng Cho Năm 2026
Mức giảm trừ: Bài viết tập trung vào đối tượng. Mức giảm trừ cụ thể (11 triệu đồng/tháng cho bản thân và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc) cần được kiểm tra lại theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại năm 2026.
Cập nhật văn bản mới: Các quy định trên đang áp dụng ổn định. Tuy nhiên, người nộp thuế nên theo dõi thông báo từ Tổng cục Thuế để kịp thời cập nhật nếu có bất kỳ thay đổi nào trước thềm năm 2026.
Kết luận: Việc nắm vững quy định về giảm trừ gia cảnh và người phụ thuộc là chìa khóa để khai thuế TNCN chính xác và tối ưu. Bằng cách xác định đúng đối tượng, đăng ký đầy đủ và đúng hạn, bạn có thể giảm đáng kể số thuế phải nộp, từ đó tăng thêm thu nhập thực tế cho gia đình. Hãy luôn tham khảo ý kiến chuyên môn từ các nhà tư vấn thuế hoặc cơ quan thuế địa phương trong trường hợp cụ thể phức tạp.
Ngoài ra, Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác tin cậy để hỗ trợ vấn đề kế toán cơ bản đến nâng cao cho doanh nghiệp của bạn, hãy xem xét Smarttax – đối tác tin cậy với dịch vụ kế toán chất lượng cao và giải pháp toàn diện để giúp doanh nghiệp của bạn phát triển mạnh mẽ.
SMARTTAX – SỰ LỰA CHỌN THÔNG MINH CHO DOANH NGHIỆP CỦA BẠN
Smarttax tự hào là một trong số những công ty chất lượng hàng đầu tại khu vực TP.HCM và Đà Nẵng cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp. Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong ngành kế toán, chúng tôi hiểu được việc kế toán thuế cần có sự hỗ trợ của các kế toán am hiểu chuyên môn và nhiều kinh nghiệm kỹ năng.
Cùng đội ngũ Kế toán và Luật sư có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm được đào tạo chuyên nghiệp, cống hiến hết mình với sứ mệnh hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên quãng đường phát triển, Smarttax sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy cho Doanh nghiệp của bạn.
Lựa chọn cho mình một dịch vụ kế toán thuế trọn gói uy tín chất lượng chính là tiền đề giúp doanh nghiệp tập trung vào công việc kinh doanh. Smarttax Đà Nẵng – Đại lý Thuế cung cấp dịch vụ kế toán – Thuế cam kết mang đến cho doanh nghiệp sự an tâm bền vững, sẽ trở thành hậu phương vững chắc góp phần công sức vào sự thành công của doanh nghiệp trong tương lai gần nhất. Bên cạnh các dịch vụ kế toán Thuế, dịch vụ đăng ký kinh doanh… hỗ trợ doanh nghiệp tại Smarttax. Hãy tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp trong hệ thống Smarttax bao gồm:
- eSmart: là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. eSmart luôn đồng hành và hỗ trợ Doanh nghiệp trên con đường kinh doanh thông qua các giải pháp thiết thực từ những dịch vụ cung cấp: Cho thuê văn phòng chia sẻ, chỗ ngồi làm việc cố định, co-working space, phòng làm việc riêng…..
- Smartband: dịch vụ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu (Brand Identity) cho doanh nghiệp bao gồm: bộ nhận diện thương hiệu cốt lõi, bộ nhận diện thương hiệu văn phòng, bộ nhận diện thương hiệu marketing cho doanh nghiệp….
- eConnect: eConnect là tổ chức kết nối kinh doanh do eSmart thành lập dành cho các thành viên là doanh nghiệp cùng chia sẻ kiến thức, cùng phát triển và cùng thành công trên chặng đường lập nghiệp.
Với kinh nghiệm hơn 15 năm cung cấp các dịch vụ kế toán thuế trọn gói, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội,… Smarttax luôn sẵn lòng tư vấn tận tâm, đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu của khách hàng. Quý khách cần giải đáp bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh nhất tại:
SMARTTAX – HẬU PHƯƠNG VỮNG CHẮC CHO SỰ THÀNH CÔNG CỦA DOANH NGHIỆP
Hotline: 1900 1578
Email: info@smattax.vn
Trụ sở: Tầng 7, Tòa nhà Centre Point, 106 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, Tp Hồ Chí Minh.
Chi nhánh: Tầng 8, Hilton Đà Nẵng, 50 Bạch Đằng, Phường Hải Châu, Tp Đà Nẵng.
Website: www.Smarttax.vn
