Hạch Toán Tiền Lương Và Các Khoản Trích Theo Lương 2026 Theo Thông Tư 99 Và 133

Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương là nghiệp vụ quan trọng mà kế toán doanh nghiệp phải thực hiện định kỳ nhằm ghi nhận chính xác chi phí nhân sự, các khoản phải trả người lao động và nghĩa vụ bảo hiểm. Từ năm tài chính bắt đầu vào hoặc sau ngày 01/01/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC được áp dụng đối với doanh nghiệp thuộc phạm vi điều chỉnh, thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Trong khi đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC tiếp tục hạch toán theo hệ thống tài khoản tương ứng.

Vậy cách hạch toán tiền lương, bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), kinh phí công đoàn và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) như thế nào? Cùng Smarttax tìm hiểu hướng dẫn chi tiết dưới đây.

	Hướng dẫn hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương theo Thông tư 99 và 133

1. Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương sử dụng tài khoản nào?

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC, hai tài khoản quan trọng trong kế toán tiền lương là:

Tài khoản 334 – Phải trả người lao động

Tài khoản 334 được sử dụng để phản ánh các khoản phải trả và tình hình thanh toán cho người lao động.

Những khoản thường được theo dõi gồm:

  • Tiền lương, tiền công.
  • Tiền thưởng có tính chất lương.
  • Phụ cấp và các khoản hỗ trợ liên quan.
  • Các khoản BHXH phải trả người lao động theo chế độ.
  • Các khoản khác doanh nghiệp có trách nhiệm thanh toán cho người lao động.

Tài khoản 338 – Phải trả, phải nộp khác

Tài khoản 338 được sử dụng để phản ánh các khoản phải trả, phải nộp khác, trong đó có những nghĩa vụ liên quan đến bảo hiểm và kinh phí công đoàn.

Các tài khoản chi tiết thông dụng:

Tài khoảnNội dung
TK 3382Kinh phí công đoàn
TK 3383Bảo hiểm xã hội
TK 3384Bảo hiểm y tế
TK 3386 (TT99)Bảo hiểm thất nghiệp
TK 3385 (TT133)Bảo hiểm thất nghiệp

Lưu ý: Khi hạch toán BHTN, kế toán cần sử dụng đúng tài khoản theo chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng.

2. Cách hạch toán tiền lương phải trả cho người lao động

Khi xác định số tiền lương phải trả trong kỳ, kế toán ghi nhận chi phí theo bộ phận phát sinh.

2.1. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99

Bút toán:

Nợ TK 622, 623, 627, 641, 642, 241…

Có TK 334 – Phải trả người lao động

Tùy vị trí và mục đích sử dụng lao động, doanh nghiệp lựa chọn tài khoản chi phí phù hợp.

Ví dụ:

  • Công nhân trực tiếp sản xuất: TK 622.
  • Nhân viên sử dụng máy thi công: TK 623.
  • Nhân viên quản lý phân xưởng: TK 627.
  • Nhân viên kinh doanh, bán hàng: TK 641.
  • Nhân viên quản lý doanh nghiệp: TK 642.

2.2. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133

Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133, hệ thống tài khoản chi phí có sự khác biệt.

Bút toán thường sử dụng:

Nợ TK 154, 6421, 6422…

Có TK 334 – Phải trả người lao động

Trong đó:

  • TK 154: Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang.
  • TK 6421: Chi phí bán hàng.
  • TK 6422: Chi phí quản lý doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần lựa chọn tài khoản chi phí phù hợp với hoạt động thực tế và hệ thống kế toán đang áp dụng.

3. Cách hạch toán các khoản trích theo lương năm 2026

	Hướng dẫn hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương theo Thông tư 99 và 133

Các khoản trích theo lương thường bao gồm BHXH, BHYT, BHTN và kinh phí công đoàn.

Về nguyên tắc kế toán, cần tách biệt phần doanh nghiệp chịu và phần người lao động chịu.

3.1. Hạch toán phần bảo hiểm do doanh nghiệp đóng

Phần bảo hiểm và kinh phí công đoàn thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp được ghi nhận vào chi phí phù hợp.

Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 99:

Nợ TK 622, 623, 627, 641, 642…

Có TK 3382 – Kinh phí công đoàn

Có TK 3383 – BHXH

Có TK 3384 – BHYT

Có TK 3386 – BHTN

Đối với doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133, kế toán sử dụng các tài khoản chi phí phù hợp như TK 154, 6421, 6422 và TK 3385 để phản ánh khoản BHTN.

3.2. Hạch toán phần bảo hiểm người lao động phải đóng

Đối với phần bảo hiểm thuộc trách nhiệm người lao động, doanh nghiệp thực hiện khấu trừ vào tiền lương trước khi thanh toán.

Bút toán theo Thông tư 99:

Nợ TK 334 – Phải trả người lao động

Có TK 3383 – BHXH

Có TK 3384 – BHYT

Có TK 3386 – BHTN

Nếu áp dụng Thông tư 133, sử dụng TK 3385 thay cho TK 3386 để phản ánh BHTN.

3.3. Hạch toán khi nộp tiền bảo hiểm

Khi doanh nghiệp nộp BHXH, BHYT, BHTN và kinh phí công đoàn theo nghĩa vụ thực tế:

Nợ các TK 3382, 3383, 3384, 3386 (hoặc 3385 theo TT133)

Có TK 111, 112

Tùy phương thức thanh toán, doanh nghiệp sử dụng tài khoản tiền mặt hoặc tiền gửi ngân hàng phù hợp.

4. Hướng dẫn hạch toán thuế TNCN khấu trừ từ tiền lương

Khi người lao động phát sinh thuế TNCN phải khấu trừ, doanh nghiệp ghi nhận nghĩa vụ nộp thuế.

Khi khấu trừ thuế TNCN

Nợ TK 334 – Phải trả người lao động

Có TK 3335 – Thuế thu nhập cá nhân

Khi nộp thuế TNCN vào ngân sách

Nợ TK 3335 – Thuế thu nhập cá nhân

Có TK 111, 112

Việc xác định số thuế TNCN phải khấu trừ phải tuân thủ quy định hiện hành về thu nhập chịu thuế, thu nhập miễn thuế và các khoản giảm trừ.

5. Hạch toán khi thanh toán tiền lương cho nhân viên

Sau khi xác định tiền lương phải trả và thực hiện các khoản khấu trừ hợp lệ, doanh nghiệp thanh toán số tiền còn lại cho người lao động.

Trường hợp trả lương bằng tiền mặt

Nợ TK 334

Có TK 111

Trường hợp trả lương qua ngân hàng

Nợ TK 334

Có TK 112

Doanh nghiệp cần lưu trữ bảng lương, chứng từ thanh toán và những tài liệu liên quan để phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu.

6. Hướng dẫn hạch toán tiền thưởng cho người lao động

Tiền thưởng có thể được hạch toán theo những cách khác nhau tùy nguồn chi và bản chất khoản thưởng.

6.1. Tiền thưởng được tính vào chi phí

Khi xác định khoản thưởng thuộc chi phí theo quy định kế toán:

Nợ các TK chi phí liên quan

Có TK 334

6.2. Tiền thưởng chi từ Quỹ khen thưởng, phúc lợi

Khi xác định tiền thưởng phải trả từ quỹ:

Nợ TK 3531 – Quỹ khen thưởng

Có TK 334

6.3. Khi thực tế chi trả tiền thưởng

Nợ TK 334

Có TK 111, 112

Doanh nghiệp cần phân biệt khoản thưởng được hạch toán vào chi phí hoạt động với khoản thưởng chi từ quỹ để ghi nhận đúng.

Ngoài ra, việc tính khoản thưởng vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN phải được xem xét theo pháp luật thuế.

7. Ví dụ hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương

Giả sử doanh nghiệp A áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC, có nhân viên thuộc bộ phận quản lý doanh nghiệp với số liệu trong tháng như sau:

Nội dungSố tiền
Tiền lương phải trả20.000.000 đồng
Bảo hiểm thuộc phần người lao động2.100.000 đồng
Bảo hiểm thuộc phần doanh nghiệp4.300.000 đồng
Thuế TNCN khấu trừGiả định bằng 0 đồng

Các khoản bảo hiểm ở đây là số liệu giả định để minh họa nghiệp vụ; khi thực tế hạch toán phải xác định số đóng theo quy định và đối tượng tham gia.

Bút toán 1: Ghi nhận tiền lương

Nợ TK 642: 20.000.000 đồng

Có TK 334: 20.000.000 đồng

Bút toán 2: Trích bảo hiểm thuộc phần doanh nghiệp

Nợ TK 642: 4.300.000 đồng

Có các TK 338 liên quan: 4.300.000 đồng

Kế toán cần phân bổ chi tiết theo từng loại bảo hiểm.

Bút toán 3: Khấu trừ bảo hiểm người lao động

Nợ TK 334: 2.100.000 đồng

Có các TK 338 liên quan: 2.100.000 đồng

Bút toán 4: Thanh toán lương thực nhận

Tiền lương thực nhận:

20.000.000 − 2.100.000 = 17.900.000 đồng

Bút toán:

Nợ TK 334: 17.900.000 đồng

Có TK 112: 17.900.000 đồng

Bút toán 5: Nộp bảo hiểm

Giả định toàn bộ 6.400.000 đồng bảo hiểm phải nộp được thanh toán trong kỳ:

Nợ các TK 338 liên quan: 6.400.000 đồng

Có TK 112: 6.400.000 đồng

Nếu doanh nghiệp còn phát sinh kinh phí công đoàn hoặc các nghĩa vụ khác, kế toán cần ghi nhận và thanh toán riêng theo quy định tương ứng.

8. So sánh hạch toán tiền lương theo Thông tư 99 và Thông tư 133

Nội dungThông tư 99Thông tư 133
Tài khoản phải trả người lao độngTK 334TK 334
Tài khoản theo dõi bảo hiểmTK 338TK 338
Bảo hiểm thất nghiệpTK 3386TK 3385
Chi phí bán hàngTK 641TK 6421
Chi phí quản lý doanh nghiệpTK 642TK 6422
Chi phí sản xuấtTK 622, 627 và các TK phù hợpChủ yếu sử dụng TK 154 theo hệ thống kế toán
Thuế TNCN khấu trừTK 3335TK 3335

Việc lựa chọn chế độ kế toán cần phù hợp với quy định áp dụng đối với từng doanh nghiệp.

Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.

9. Những sai sót thường gặp khi hạch toán tiền lương

9.1. Hạch toán sai tài khoản chi phí

Kế toán cần xác định bộ phận sử dụng lao động để ghi nhận đúng tài khoản.

9.2. Nhầm phần bảo hiểm doanh nghiệp và người lao động

Phần bảo hiểm doanh nghiệp chịu được ghi nhận vào chi phí phù hợp, trong khi phần người lao động chịu được khấu trừ vào tiền lương phải trả.

9.3. Nhầm tài khoản BHTN giữa Thông tư 99 và 133

Doanh nghiệp cần lưu ý sự khác biệt giữa TK 3386 và TK 3385 theo từng chế độ kế toán.

9.4. Không đối chiếu TK 334 và TK 338

Việc không đối chiếu định kỳ có thể dẫn đến sai lệch số tiền còn phải trả người lao động hoặc các khoản bảo hiểm chưa nộp.

9.5. Thiếu chứng từ tiền lương

Doanh nghiệp cần lưu trữ hợp đồng lao động, bảng chấm công, bảng lương, chứng từ thanh toán và các hồ sơ liên quan.

10. Câu hỏi thường gặp về hạch toán tiền lương

Tiền lương phải trả cho người lao động hạch toán vào tài khoản nào?

Doanh nghiệp sử dụng TK 334 – Phải trả người lao động để phản ánh các khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng và khoản phải trả khác.

Hạch toán BHXH sử dụng tài khoản nào?

Các khoản BHXH phải nộp được theo dõi chủ yếu trên TK 3383. Khi trích, cần phân biệt phần doanh nghiệp chịu và phần người lao động chịu.

Tài khoản 334 có thể có số dư bên Nợ không?

Có. Theo Thông tư 99, TK 334 chủ yếu có số dư bên Có phản ánh khoản còn phải trả. Trường hợp doanh nghiệp đã thanh toán hoặc ứng trước lớn hơn số phải trả, tài khoản có thể có số dư bên Nợ.

Thông tư 99 có thay thế Thông tư 133 không?

Không. Thông tư 99 thay thế Thông tư 200 đối với phạm vi áp dụng tương ứng. Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn cần xem xét chế độ kế toán phù hợp theo quy định.

Hạch toán khấu trừ thuế TNCN như thế nào?

Khi khấu trừ thuế TNCN từ tiền lương, kế toán ghi Nợ TK 334 và Có TK 3335. Khi nộp thuế, ghi Nợ TK 3335 và Có TK 111 hoặc TK 112.

11. Smarttax đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác kế toán tiền lương

Hạch toán tiền lương và các khoản trích theo lương đòi hỏi doanh nghiệp theo dõi chính xác chi phí, nghĩa vụ bảo hiểm và số tiền thực tế thanh toán cho người lao động.

Sai sót trong công tác tiền lương có thể ảnh hưởng đến báo cáo tài chính, nghĩa vụ thuế và việc quản lý chi phí nhân sự.

Smarttax cung cấp dịch vụ kế toán doanh nghiệp, kê khai thuế, hỗ trợ BHXH và rà soát số liệu kế toán, giúp doanh nghiệp:

  • Ghi nhận các nghiệp vụ kế toán tiền lương phù hợp.
  • Đối chiếu số dư các tài khoản 334, 338 và 3335.
  • Rà soát chi phí tiền lương, tiền thưởng.
  • Kiểm tra chứng từ kế toán liên quan.
  • Hỗ trợ kê khai thuế TNCN và chuẩn bị quyết toán cuối năm.

Ngoài ra, Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác tin cậy để hỗ trợ vấn đề kế toán cơ bản đến nâng cao cho doanh nghiệp của bạn, hãy xem xét Smarttax – đối tác tin cậy với dịch vụ kế toán chất lượng cao và giải pháp toàn diện để giúp doanh nghiệp của bạn phát triển mạnh mẽ.

dich-vu-khai-thue-quan-1

SMARTTAX – SỰ LỰA CHỌN THÔNG MINH CHO DOANH NGHIỆP CỦA BẠN

Smarttax tự hào là một trong số những công ty chất lượng hàng đầu tại khu vực TP.HCM và Đà Nẵng cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp. Với hơn 16 năm kinh nghiệm trong ngành kế toán, chúng tôi hiểu được việc kế toán thuế cần có sự hỗ trợ của các kế toán am hiểu chuyên môn và nhiều kinh nghiệm kỹ năng. 

Cùng đội ngũ Kế toán và Luật sư có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm được đào tạo chuyên nghiệp, cống hiến hết mình với sứ mệnh hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên quãng đường phát triển, Smarttax sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy cho Doanh nghiệp của bạn.

Lựa chọn cho mình một dịch vụ kế toán thuế trọn gói uy tín chất lượng chính là tiền đề giúp doanh nghiệp tập trung vào công việc kinh doanh. Smarttax Đà Nẵng – Đại lý Thuế cung cấp dịch vụ kế toán – Thuế cam kết mang đến cho doanh nghiệp sự an tâm bền vững, sẽ trở thành hậu phương vững chắc góp phần công sức vào sự thành công của doanh nghiệp trong tương lai gần nhất. Bên cạnh các dịch vụ kế toán Thuế, dịch vụ đăng ký kinh doanh… hỗ trợ doanh nghiệp tại Smarttax. Hãy tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp trong hệ thống Smarttax bao gồm:

  • eSmart: là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. eSmart luôn đồng hành và hỗ trợ Doanh nghiệp trên con đường kinh doanh thông qua các giải pháp thiết thực từ những dịch vụ cung cấp: Cho thuê văn phòng chia sẻ, chỗ ngồi làm việc cố định, co-working space, phòng làm việc riêng…..
  • Smartband: dịch vụ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu (Brand Identity) cho doanh nghiệp bao gồm: bộ nhận diện thương hiệu cốt lõi, bộ nhận diện thương hiệu văn phòng, bộ nhận diện thương hiệu marketing cho doanh nghiệp….
  • eConnect: eConnect là tổ chức kết nối kinh doanh do eSmart thành lập dành cho các thành viên là doanh nghiệp cùng chia sẻ kiến thức, cùng phát triển và cùng thành công trên chặng đường lập nghiệp.

Với kinh nghiệm hơn 16 năm cung cấp các dịch vụ kế toán thuế trọn gói, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội,… Smarttax luôn sẵn lòng tư vấn tận tâm, đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu của khách hàng. Quý khách cần giải đáp bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh nhất tại:


SMARTTAX – HẬU PHƯƠNG VỮNG CHẮC CHO SỰ THÀNH CÔNG CỦA DOANH NGHIỆP
Hotline: 1900 1578
Email: info@smattax.vn
Trụ sở: Tầng 7, Tòa nhà Centre Point, 106 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, Tp Hồ Chí Minh.
Chi nhánh: Tầng 8, Hilton Đà Nẵng, 50 Bạch Đằng, Phường Hải Châu, Tp Đà Nẵng.
Website: www.Smarttax.vn

Picture of Bích Hiền

Bích Hiền

Xin chào, tôi là Nguyễn Hiền, Content Marketing của Smarttax. Tôi chuyên viết và chia sẻ những kiến thức, kinh nghiệm về kế toán và thuế, giúp doanh nghiệp tối ưu hoá chi phí và tuân thủ pháp luật một cách hiệu quả.

Bạn còn chần chừ gì?

Hãy liên hệ với chúng tôi ngay hôm nay