Trong bối cảnh xung đột quân sự tại Trung Đông diễn biến phức tạp, hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp Việt Nam đang chịu nhiều ảnh hưởng từ vận tải và logistics quốc tế. Nhằm tháo gỡ khó khăn, ngày 06/03/2026, Cục Hải quan đã ban hành Công văn 13399/CHQ-GSQL hướng dẫn cụ thể về thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trong khu vực này. Vậy doanh nghiệp cần lưu ý những gì?

hang-hoa-xuat-nhap-khau

1. Tổng quan Công văn 13399/CHQ-GSQL về thủ tục hải quan tại Trung Đông

1.1. Bối cảnh ban hành công văn

Thời gian gần đây, khu vực Trung Đông xảy ra nhiều xung đột quân sự, gây gián đoạn các tuyến vận tải quốc tế, đặc biệt là các tuyến kết nối giữa Châu Á – Châu Âu – Trung Đông – Châu Phi. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.

1.2. Mục tiêu của Công văn 13399/CHQ-GSQL

Công văn được ban hành nhằm:

Hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các tình huống phát sinh trong xuất khẩu
Tạo điều kiện thuận lợi trong thông quan hàng hóa
Giảm thiểu rủi ro khi hàng hóa đi qua khu vực xung đột

2. Hướng dẫn thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu bị ảnh hưởng

2.1. Ưu tiên xử lý thủ tục hải quan

Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan:

Chủ động hỗ trợ doanh nghiệp
Ưu tiên giải quyết nhanh thủ tục hải quan
Tạo điều kiện thuận lợi cho hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan đến khu vực Trung Đông

2.2. Trường hợp hàng đã mở tờ khai nhưng không thể xuất khẩu

Đối với hàng hóa:

Đã đăng ký tờ khai nhưng chưa xuất khẩu
Chưa đưa vào khu vực giám sát hoặc đã đưa nhưng chưa xếp lên phương tiện vận tải

Doanh nghiệp có thể:

Đề nghị hủy tờ khai hải quan xuất khẩu
Đưa hàng hóa trở lại nội địa

2.3. Quy định pháp lý liên quan đến việc hủy tờ khai

Việc hủy tờ khai được thực hiện theo:

Điều 22 Thông tư 38/2015/TT-BTC
Sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC
Bổ sung tại Thông tư 121/2025/TT-BTC

Doanh nghiệp cần thực hiện đúng quy trình để tránh phát sinh vi phạm hành chính.

3. Hồ sơ hải quan theo quy định Luật Hải quan 2014

hang-hoa-xuat-nhap-khau

3.1. Thành phần hồ sơ hải quan

Theo Điều 24 Luật Hải quan 2014, hồ sơ bao gồm:

Tờ khai hải quan hoặc chứng từ thay thế
Các chứng từ liên quan

3.2. Các chứng từ liên quan cần chuẩn bị

Tùy từng trường hợp, doanh nghiệp cần cung cấp:

Hợp đồng mua bán hàng hóa
Hóa đơn thương mại
Chứng từ vận tải
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O)
Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu
Kết quả kiểm tra hoặc miễn kiểm tra chuyên ngành
Các chứng từ khác theo quy định

3.3. Hình thức chứng từ

Có thể là chứng từ giấy hoặc điện tử
Chứng từ điện tử phải đảm bảo tính toàn vẹn theo quy định pháp luật

4. Trách nhiệm của người khai hải quan

4.1. Nghĩa vụ khai báo và cung cấp hồ sơ

Người khai hải quan có trách nhiệm:

Khai và nộp tờ khai hải quan
Nộp hoặc xuất trình đầy đủ hồ sơ theo quy định

4.2. Nghĩa vụ kiểm tra hàng hóa

Đưa hàng hóa, phương tiện vận tải đến địa điểm kiểm tra
Phối hợp với cơ quan hải quan trong quá trình kiểm tra

4.3. Nghĩa vụ tài chính

Nộp thuế
Thực hiện đầy đủ các khoản phí, lệ phí theo quy định

5. Lưu ý quan trọng cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu

5.1. Chủ động theo dõi tình hình vận tải quốc tế

Doanh nghiệp cần cập nhật thường xuyên tình hình khu vực Trung Đông để điều chỉnh kế hoạch xuất khẩu phù hợp.

5.2. Linh hoạt xử lý tờ khai hải quan

Trong trường hợp phát sinh rủi ro:

Nhanh chóng làm thủ tục hủy tờ khai
Tránh để phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi

5.3. Tận dụng hỗ trợ từ cơ quan hải quan

Các Chi cục Hải quan đang được chỉ đạo hỗ trợ tối đa doanh nghiệp, vì vậy cần:

Chủ động liên hệ
Trình bày rõ tình huống thực tế

Kết luận

Công văn 13399/CHQ-GSQL năm 2026 là giải pháp kịp thời của Cục Hải quan nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông. Việc nắm rõ quy định về thủ tục hải quan, hồ sơ và trách nhiệm sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tối ưu chi phí và đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thuận lợi.