Từ năm 2026, chính sách thuế đối với hộ kinh doanh có nhiều thay đổi quan trọng, đặc biệt liên quan đến ngưỡng doanh thu và cách xử lý số thuế đã nộp. Trường hợp hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng nhưng đã kê khai và nộp thuế theo quy định trước đó sẽ được giải quyết như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ căn cứ pháp lý và hướng xử lý theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP.

hkd-doanh-thu-duoi-1-ty-xu-ly-thue

1. Quy định xử lý tiền thuế đã nộp đối với hộ kinh doanh dưới 1 tỷ

1.1. Căn cứ pháp lý theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP

Theo Điều 4 Nghị định 141/2026/NĐ-CP về điều khoản chuyển tiếp, trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự xác định doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống nhưng đã kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP thì số tiền thuế đã nộp sẽ được xử lý theo quy định tại Điều 12 của Nghị định 68/2026/NĐ-CP.

1.2. Nguyên tắc xử lý tiền thuế đã nộp

Theo quy định, số thuế đã nộp sẽ không bị mất mà được xử lý theo cơ chế của pháp luật quản lý thuế, bao gồm:

Bù trừ với nghĩa vụ thuế phát sinh ở kỳ tiếp theo
Hoàn trả lại cho người nộp thuế
Hoàn trả kết hợp bù trừ vào ngân sách

Việc lựa chọn hình thức xử lý sẽ phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và hồ sơ của người nộp thuế.

2. Các trường hợp xử lý tiền thuế nộp thừa theo Nghị định 68/2026

hkd-doanh-thu-duoi-1-ty-xu-ly-thue

2.1. Trường hợp doanh thu thực tế từ 500 triệu đồng trở xuống

Nếu hộ kinh doanh đã được tổ chức hoặc cá nhân khác khấu trừ và nộp thuế thay, hoặc đã tự kê khai nộp thuế nhưng doanh thu thực tế trong năm chỉ từ 500 triệu đồng trở xuống thì phần thuế đã nộp sẽ được xác định là nộp thừa.

Trong trường hợp này, hộ kinh doanh được thực hiện thủ tục:

Bù trừ thuế
Hoàn trả
Hoàn trả kết hợp bù trừ

2.2. Trường hợp số tiền đã nộp lớn hơn số phải nộp

Nếu tổng số tiền thuế, tiền chậm nộp hoặc tiền phạt đã nộp lớn hơn nghĩa vụ thực tế thì phần chênh lệch được xác định là nộp thừa.

Người nộp thuế có quyền đề nghị:

Bù trừ với các khoản phải nộp khác
Hoàn trả lại số tiền nộp thừa
Hoàn trả kết hợp bù trừ theo quy định

2.3. Hồ sơ và cơ quan tiếp nhận hoàn thuế

Hồ sơ đề nghị xử lý tiền thuế nộp thừa thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Nơi nộp hồ sơ là cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Đối với trường hợp hộ kinh doanh chỉ hoạt động trên nền tảng thương mại điện tử hoặc nền tảng số và đã được khấu trừ, nộp thuế thay thì cơ quan tiếp nhận hồ sơ là cơ quan thuế nơi cá nhân cư trú.

3. Quy định chuyển tiếp đối với doanh nghiệp liên quan

3.1. Doanh nghiệp đã tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp quý 1 năm 2026

Trường hợp doanh nghiệp đã tạm nộp thuế quý 1 năm 2026 nhưng đáp ứng điều kiện ưu đãi theo quy định thì không phải tiếp tục tạm nộp thuế các quý tiếp theo. Số thuế đã nộp thừa sẽ được xử lý theo hình thức hoàn trả hoặc bù trừ theo quy định.

3.2. Miễn thuế cho phần thời gian thuộc năm 2026 của kỳ tính thuế 2025

Nếu kỳ tính thuế năm 2025 kết thúc sau ngày 01/01/2026 và doanh nghiệp đáp ứng điều kiện ưu đãi thì sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho khoảng thời gian từ ngày 01/01/2026 đến hết kỳ tính thuế đó.

Số thuế được miễn được xác định bằng cách phân bổ số thuế phải nộp của năm 2025 theo số tháng, sau đó tính phần tương ứng với thời gian thuộc năm 2026.

4. Các khoản chi được trừ khi tính thuế thu nhập cá nhân của hộ kinh doanh

4.1. Điều kiện chung

Các khoản chi được trừ phải đáp ứng các điều kiện:

Là chi phí thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh
Có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp
Đối với khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt

4.2. Các khoản chi được trừ

Bao gồm:

Chi phí nguyên vật liệu, hàng hóa phục vụ sản xuất kinh doanh
Chi phí tiền lương, tiền công, phụ cấp, bảo hiểm bắt buộc
Chi phí khấu hao tài sản cố định phục vụ kinh doanh
Chi phí dịch vụ mua ngoài như điện, nước, internet, thuê tài sản
Chi phí lãi vay phục vụ sản xuất kinh doanh
Các khoản chi khác có liên quan trực tiếp

5. Các khoản chi không được trừ khi tính thuế

5.1. Các khoản chi không hợp lệ

Bao gồm:

Khoản chi không liên quan đến hoạt động kinh doanh
Khoản chi không có hóa đơn, chứng từ hợp lệ
Tiền lương của chính chủ hộ kinh doanh hoặc thành viên hộ kinh doanh
Khấu hao tài sản không đúng quy định hoặc không phục vụ kinh doanh
Các khoản tiền phạt vi phạm
Chi phí tài sản phục vụ mục đích cá nhân như nhà ở, xe cá nhân
Chi tiêu phục vụ nhu cầu cá nhân và gia đình

6. Kết luận

Quy định mới tại Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã làm rõ cách xử lý tiền thuế đã nộp đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng. Trong nhiều trường hợp, số thuế đã nộp có thể được hoàn trả hoặc bù trừ nếu xác định là nộp thừa.

Hộ kinh doanh cần chủ động rà soát doanh thu thực tế, đối chiếu số thuế đã nộp và chuẩn bị hồ sơ theo quy định để đảm bảo quyền lợi của mình theo chính sách thuế mới.