Phụ Cấp Lương Có Đóng BHXH Bắt Buộc Không?

Phụ cấp lương có đóng BHXH bắt buộc không là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp, kế toán tiền lương và người lao động quan tâm trong năm 2026. Trên thực tế, ngoài mức lương chính, người lao động có thể nhận nhiều khoản thu nhập khác nhau như phụ cấp trách nhiệm, phụ cấp chức vụ, phụ cấp khu vực, thưởng hiệu suất hoặc hỗ trợ chi phí sinh hoạt. Tuy nhiên, không phải tất cả những khoản tiền được chi trả cùng kỳ lương đều là căn cứ tính đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Nghị định 158/2025/NĐ-CP, việc xác định tiền lương làm căn cứ đóng BHXH phải dựa trên bản chất khoản thu nhập và điều kiện được quy định. Vậy phụ cấp lương nào phải đóng BHXH? Khoản phụ cấp nào không tính đóng? Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi xây dựng bảng lương? Cùng Smarttax tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Phụ cấp lương có đóng BHXH bắt buộc không?

Có. Phụ cấp lương có thể là một bộ phận của tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 31 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối với người lao động thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc gồm:

• Mức lương theo công việc hoặc chức danh.
• Các khoản phụ cấp lương.
• Các khoản bổ sung khác đáp ứng điều kiện theo quy định.

Theo khoản 1 Điều 7 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, phụ cấp lương được tính vào căn cứ đóng BHXH là những khoản nhằm bù đắp các yếu tố mà mức lương theo công việc hoặc chức danh chưa tính đến hoặc tính chưa đầy đủ.

Các yếu tố đó có thể liên quan đến:

• Điều kiện lao động.
• Tính chất phức tạp của công việc.
• Điều kiện sinh hoạt.
• Mức độ thu hút lao động.

Những khoản phụ cấp này cần được xem xét theo nội dung thỏa thuận trong hợp đồng lao động và quy định pháp luật có liên quan.

Lưu ý: Không phải mọi khoản được đặt tên là phụ cấp đều đương nhiên được tính đóng BHXH.

2. Các khoản phụ cấp lương nào phải đóng BHXH năm 2026?

Đối với người lao động hưởng lương do doanh nghiệp quyết định, một số loại phụ cấp thường cần được xem xét đưa vào căn cứ đóng BHXH gồm:

Phụ cấp chức vụ, chức danh

Đây là khoản phụ cấp có thể được trả để bù đắp tính chất phức tạp, yêu cầu và trách nhiệm của vị trí công việc.

Ví dụ, người lao động được bổ nhiệm làm trưởng nhóm và được thỏa thuận một khoản phụ cấp chức vụ cố định hằng tháng.

Nếu khoản phụ cấp đáp ứng các điều kiện theo Nghị định 158/2025/NĐ-CP thì thuộc căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

Phụ cấp trách nhiệm

Phụ cấp trách nhiệm thường được áp dụng đối với người lao động đảm nhận những nhiệm vụ có yêu cầu trách nhiệm cao hơn.

Khi khoản phụ cấp được thỏa thuận phù hợp trong hợp đồng lao động và không thuộc nhóm phụ cấp biến động bị loại trừ, khoản tiền này có thể được tính vào căn cứ đóng BHXH.

Phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm

Đây là khoản phụ cấp nhằm bù đắp điều kiện làm việc đặc thù mà tiền lương theo công việc hoặc chức danh chưa phản ánh đầy đủ.

Nếu đáp ứng điều kiện pháp luật về phụ cấp lương, khoản này được xem xét tính đóng BHXH bắt buộc.

Phụ cấp khu vực, thu hút

Một số doanh nghiệp có thể áp dụng phụ cấp để bù đắp điều kiện sinh hoạt hoặc thu hút người lao động làm việc tại địa bàn nhất định.

Việc tính đóng BHXH phải dựa trên bản chất và điều kiện chi trả cụ thể.

Phụ cấp thâm niên

Phụ cấp thâm niên có thể được thỏa thuận nhằm ghi nhận đặc thù, yêu cầu hoặc thời gian làm việc của người lao động.

Tuy nhiên, cần xem xét cách xác định và điều kiện chi trả theo hợp đồng, không chỉ căn cứ vào tên gọi.

Như vậy, để xác định phụ cấp lương có đóng BHXH hay không, doanh nghiệp cần xem xét cả bản chất khoản phụ cấp và quy định áp dụng.

3. Phụ cấp lương nào không tính đóng BHXH bắt buộc?

Khoản 1 Điều 7 Nghị định 158/2025/NĐ-CP quy định loại trừ những khoản phụ cấp lương phụ thuộc hoặc biến động theo:

• Năng suất lao động.
• Quá trình làm việc.
• Chất lượng thực hiện công việc.

Do đó, những khoản có tính chất biến động theo hiệu quả công việc cần được đánh giá khác với khoản phụ cấp ổn định, mang tính chất bù đắp điều kiện lao động.

Ví dụ, doanh nghiệp áp dụng khoản thưởng hiệu suất dựa trên doanh thu thực tế hằng tháng.

Nếu số tiền phụ thuộc vào kết quả làm việc và thay đổi theo kỳ đánh giá, khoản này không mặc nhiên được xem là phụ cấp lương làm căn cứ đóng BHXH.

Bên cạnh đó, cần phân biệt phụ cấp lương với những chế độ hỗ trợ, phúc lợi khác.

Một số khoản thường gặp gồm:

• Tiền ăn giữa ca.
• Hỗ trợ xăng xe.
• Hỗ trợ điện thoại.
• Hỗ trợ đi lại.
• Hỗ trợ nhà ở.
• Tiền thưởng theo quy định.
• Một số khoản hỗ trợ, phúc lợi khác.

Các khoản trên không đương nhiên được tính đóng BHXH chỉ vì được chi trả cùng tiền lương.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất thực tế, cách thỏa thuận và cơ sở chi trả, tránh việc chỉ thay đổi tên gọi của khoản tiền để loại khỏi căn cứ đóng BHXH.

4. Bảng phân biệt các khoản phụ cấp có đóng BHXH và không đóng BHXH

Dưới đây là bảng tổng hợp để doanh nghiệp tham khảo khi xây dựng cơ cấu tiền lương.

Quan trọng: Bảng mang tính hướng dẫn phân loại ban đầu, không thay thế việc kiểm tra hợp đồng lao động và điều kiện chi trả cụ thể.

Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm bài viết những lưu ý đối với phụ cấp lương trong doanh nghiệp trên website Smarttax.

5. Ví dụ cách xác định tiền lương đóng BHXH khi có phụ cấp

Giả sử người lao động tại Công ty A có các khoản thu nhập trong tháng như sau:

Giả định:

• Mức lương 10 triệu đồng được thỏa thuận hợp lệ trong hợp đồng lao động.
• Phụ cấp trách nhiệm 2 triệu đồng đáp ứng điều kiện tính đóng BHXH.
• Khoản thưởng hiệu suất 3 triệu đồng phụ thuộc vào kết quả đánh giá thực tế, không thuộc căn cứ đóng theo quy định.

Khi đó, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH trong ví dụ là:

10.000.000 + 2.000.000 = 12.000.000 đồng/tháng.

Số tiền thưởng hiệu suất 3 triệu đồng không được cộng vào căn cứ đóng BHXH theo giả định nêu trên.

Ví dụ này chưa xét các giới hạn về mức tiền lương đóng BHXH và trường hợp đặc thù khác.

Có thể thấy, tổng thu nhập thực nhận không nhất thiết bằng tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

6. Cách xác định phụ cấp lương đóng BHXH đúng quy định

Để hạn chế sai sót, kế toán tiền lương và bộ phận nhân sự có thể áp dụng quy trình kiểm tra sau.

Bước 1: Rà soát hợp đồng lao động

Xác định rõ:

• Mức lương theo công việc hoặc chức danh.
• Các khoản phụ cấp.
• Các khoản bổ sung khác.
• Các khoản hỗ trợ, phúc lợi.
• Điều kiện nhận từng khoản.

Hợp đồng cần thể hiện thông tin phù hợp với chính sách tiền lương thực tế của doanh nghiệp.

Bước 2: Xác định bản chất từng khoản thu nhập

Doanh nghiệp cần phân biệt:

• Phụ cấp nhằm bù đắp điều kiện làm việc.
• Khoản bổ sung ổn định.
• Tiền thưởng theo kết quả.
• Khoản hỗ trợ hoặc phúc lợi.

Đây là bước quan trọng để xác định khoản nào thuộc căn cứ đóng BHXH.

Bước 3: Kiểm tra tính ổn định và điều kiện chi trả

Đối với các khoản bổ sung khác, cần xem xét khả năng xác định được mức tiền cụ thể và tính thường xuyên, ổn định trong mỗi kỳ trả lương theo quy định.

Đối với phụ cấp lương, cần kiểm tra có thuộc trường hợp biến động theo năng suất, quá trình làm việc và chất lượng công việc hay không.

Bước 4: Đối chiếu bảng lương thực tế

Kế toán cần so sánh thông tin hợp đồng, bảng lương và chứng từ chi trả.

Nếu có sự khác biệt, doanh nghiệp cần xác định nguyên nhân và điều chỉnh phù hợp.

Bước 5: Rà soát hồ sơ tham gia BHXH

Sau khi xác định đúng tiền lương đóng BHXH, doanh nghiệp đối chiếu với thông tin đang kê khai tại cơ quan bảo hiểm xã hội.

Nếu phát hiện sai lệch, cần xem xét thủ tục điều chỉnh theo quy định.

Việc kiểm tra định kỳ giúp doanh nghiệp phát hiện vấn đề trước khi phát sinh tranh chấp hoặc kiểm tra từ cơ quan có thẩm quyền.

7. Doanh nghiệp không tính đúng phụ cấp đóng BHXH có rủi ro gì?

Việc xác định sai tiền lương làm căn cứ đóng BHXH có thể ảnh hưởng đến nghĩa vụ của doanh nghiệp và quyền lợi người lao động.

Rủi ro về nghĩa vụ đóng BHXH

Nếu doanh nghiệp loại trừ một khoản thực tế thuộc căn cứ đóng, số tiền đã đóng có thể thấp hơn số phải đóng.

Tùy tính chất và mức độ vi phạm, doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh, truy đóng và chịu các biện pháp xử lý theo quy định.

Ảnh hưởng đến quyền lợi người lao động

Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH có liên quan đến việc xác định quyền lợi trong một số chế độ bảo hiểm xã hội.

Việc kê khai không chính xác có thể ảnh hưởng đến quá trình đóng và giải quyết chế độ.

Rủi ro khi kiểm tra hồ sơ tiền lương

Cơ quan có thẩm quyền có thể đối chiếu:

• Hợp đồng lao động.
• Bảng lương.
• Quy chế tiền lương, thưởng.
• Chứng từ thanh toán.
• Hồ sơ kê khai BHXH.

Nếu các tài liệu không thống nhất, doanh nghiệp có thể phải giải trình hoặc điều chỉnh.

Do đó, việc xây dựng cơ cấu lương và phụ cấp cần thực hiện ngay từ khâu ký kết hợp đồng.

8. Phân biệt phụ cấp đóng BHXH với khoản thu nhập chịu thuế TNCN

Một nội dung quan trọng khác là doanh nghiệp không nên đồng nhất việc đóng BHXH với nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân.

Đây là hai cơ chế pháp lý khác nhau.

Một khoản tiền có thể:

• Thuộc căn cứ đóng BHXH và thuộc thu nhập chịu thuế TNCN.
• Không thuộc căn cứ đóng BHXH nhưng vẫn là thu nhập chịu thuế TNCN.
• Không thuộc căn cứ đóng BHXH và được miễn hoặc không tính thuế TNCN nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.

Ví dụ, khoản tiền thưởng hiệu suất có thể không thuộc căn cứ đóng BHXH theo các điều kiện đã phân tích nhưng vẫn cần được xem xét nghĩa vụ thuế TNCN.

Vì vậy, kế toán cần phân loại riêng từng khoản thu nhập khi thực hiện tính lương, tính bảo hiểm và khấu trừ thuế TNCN.

Việc xác định đúng từ đầu giúp hạn chế sai sót khi quyết toán và đối chiếu hồ sơ.

9. Câu hỏi thường gặp về phụ cấp lương đóng BHXH

Phụ cấp trách nhiệm có đóng BHXH không?

Có thể phải đóng nếu khoản phụ cấp trách nhiệm đáp ứng điều kiện tính vào tiền lương làm căn cứ đóng BHXH theo quy định.

Phụ cấp chức vụ có đóng BHXH năm 2026 không?

Phụ cấp chức vụ thuộc nhóm cần xem xét tính đóng khi được thỏa thuận hợp lệ và đáp ứng các điều kiện pháp luật.

Thưởng KPI có phải đóng BHXH không?

Nếu khoản thưởng phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất, quá trình làm việc và chất lượng thực hiện công việc thì không thuộc nhóm phụ cấp lương, khoản bổ sung tính đóng theo trường hợp loại trừ tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP.

Phụ cấp xăng xe có phải đóng BHXH không?

Không thể kết luận chỉ từ tên gọi. Nếu là khoản hỗ trợ, phúc lợi được xác định đúng bản chất và thể hiện phù hợp theo quy định thì không tự động là căn cứ đóng BHXH.

Tiền lương đóng BHXH có bằng tổng thu nhập không?

Không nhất thiết. Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH được xác định theo các thành phần và điều kiện quy định tại Luật BHXH 2024 và văn bản hướng dẫn.

Doanh nghiệp có được tự chia lương thành nhiều khoản phụ cấp để giảm mức đóng BHXH không?

Doanh nghiệp có thể xây dựng cơ cấu thu nhập phù hợp pháp luật, nhưng không được sử dụng hình thức đặt tên hoặc phân chia khoản tiền để che giấu bản chất tiền lương thuộc căn cứ đóng BHXH.

10. Smarttax hỗ trợ doanh nghiệp về tiền lương và bảo hiểm xã hội

Xác định đúng các khoản phụ cấp đóng BHXH giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định, chủ động kiểm soát chi phí nhân sự và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động.

Smarttax cung cấp dịch vụ liên quan đến kế toán, thuế và bảo hiểm xã hội, hỗ trợ doanh nghiệp rà soát thông tin và thực hiện các thủ tục phù hợp.

Doanh nghiệp có thể tham khảo:

• Dịch vụ bảo hiểm xã hội tại Smarttax.
• Quy định về bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Liên hệ Smarttax để được tư vấn về cơ cấu tiền lương, phụ cấp và nghĩa vụ tham gia BHXH của doanh nghiệp.

Ngoài ra, Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác tin cậy để hỗ trợ vấn đề kế toán cơ bản đến nâng cao cho doanh nghiệp của bạn, hãy xem xét Smarttax – đối tác tin cậy với dịch vụ kế toán chất lượng cao và giải pháp toàn diện để giúp doanh nghiệp của bạn phát triển mạnh mẽ.

SMARTTAX – SỰ LỰA CHỌN THÔNG MINH CHO DOANH NGHIỆP CỦA BẠN

Smarttax tự hào là một trong số những công ty chất lượng hàng đầu tại khu vực TP.HCM và Đà Nẵng cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp. Với hơn 16 năm kinh nghiệm trong ngành kế toán, chúng tôi hiểu được việc kế toán thuế cần có sự hỗ trợ của các kế toán am hiểu chuyên môn và nhiều kinh nghiệm kỹ năng. 

Cùng đội ngũ Kế toán và Luật sư có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm được đào tạo chuyên nghiệp, cống hiến hết mình với sứ mệnh hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên quãng đường phát triển, Smarttax sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy cho Doanh nghiệp của bạn.

Lựa chọn cho mình một dịch vụ kế toán thuế trọn gói uy tín chất lượng chính là tiền đề giúp doanh nghiệp tập trung vào công việc kinh doanh. Smarttax Đà Nẵng – Đại lý Thuế cung cấp dịch vụ kế toán – Thuế cam kết mang đến cho doanh nghiệp sự an tâm bền vững, sẽ trở thành hậu phương vững chắc góp phần công sức vào sự thành công của doanh nghiệp trong tương lai gần nhất. Bên cạnh các dịch vụ kế toán Thuế, dịch vụ đăng ký kinh doanh… hỗ trợ doanh nghiệp tại Smarttax. Hãy tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp trong hệ thống Smarttax bao gồm:

• eSmart: là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. eSmart luôn đồng hành và hỗ trợ Doanh nghiệp trên con đường kinh doanh thông qua các giải pháp thiết thực từ những dịch vụ cung cấp: Cho thuê văn phòng chia sẻ, chỗ ngồi làm việc cố định, co-working space, phòng làm việc riêng…..
• Smartband: dịch vụ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu (Brand Identity) cho doanh nghiệp bao gồm: bộ nhận diện thương hiệu cốt lõi, bộ nhận diện thương hiệu văn phòng, bộ nhận diện thương hiệu marketing cho doanh nghiệp….
• eConnect: eConnect là tổ chức kết nối kinh doanh do eSmart thành lập dành cho các thành viên là doanh nghiệp cùng chia sẻ kiến thức, cùng phát triển và cùng thành công trên chặng đường lập nghiệp.

Với kinh nghiệm hơn 16 năm cung cấp các dịch vụ kế toán thuế trọn gói, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội,… Smarttax luôn sẵn lòng tư vấn tận tâm, đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu của khách hàng. Quý khách cần giải đáp bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh nhất tại:

SMARTTAX – HẬU PHƯƠNG VỮNG CHẮC CHO SỰ THÀNH CÔNG CỦA DOANH NGHIỆP
Hotline: 1900 1578
Email: info@smattax.vn
Trụ sở: Tầng 7, Tòa nhà Centre Point, 106 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, Tp Hồ Chí Minh.
Chi nhánh: Tầng 8, Hilton Đà Nẵng, 50 Bạch Đằng, Phường Hải Châu, Tp Đà Nẵng.
Website: www.Smarttax.vn