Việc ủy quyền cho công ty kế toán làm thuế giúp hộ kinh doanh tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót. Tuy nhiên, không ít trường hợp phát sinh vi phạm như kê khai sai, nộp chậm thuế dẫn đến bị xử phạt. Vậy trong tình huống này, ai là người chịu trách nhiệm? Bài viết dưới đây của Smarttax sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật mới nhất và tránh rủi ro không đáng có.

uy-quyen-lam-thue

1. Hộ kinh doanh ủy quyền làm thuế: Ai bị xử phạt khi xảy ra vi phạm?

1.1. Căn cứ pháp lý mới nhất

Theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, đối tượng bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế bao gồm:

Người nộp thuế có hành vi vi phạm
Tổ chức, cá nhân được ủy quyền thực hiện nghĩa vụ thuế nếu có vi phạm
Tổ chức, cá nhân khai và nộp thuế thay nếu phát sinh sai phạm

1.2. Trường hợp người nộp thuế bị xử phạt

Hộ kinh doanh sẽ bị xử phạt khi:

Đã ủy quyền cho công ty kế toán, nhưng
Theo quy định pháp luật, nghĩa vụ kê khai và nộp thuế vẫn thuộc về hộ kinh doanh

👉 Điều này có nghĩa:
Dù có thuê dịch vụ kế toán, trách nhiệm pháp lý cuối cùng vẫn thuộc về hộ kinh doanh.

1.3. Trường hợp công ty kế toán bị xử phạt

Công ty kế toán sẽ bị xử phạt nếu:

Pháp luật quy định rõ nghĩa vụ thuộc về bên được ủy quyền, hoặc
Là bên đứng ra khai, nộp thuế thay cho hộ kinh doanh
Và có hành vi vi phạm như: kê khai sai, chậm nộp, sai hồ sơ

👉 Khi đó, đơn vị kế toán là đối tượng bị xử phạt trực tiếp.

1.4. Kết luận quan trọng

Ủy quyền KHÔNG đồng nghĩa với chuyển toàn bộ trách nhiệm
Ai có nghĩa vụ theo luật → người đó chịu xử phạt
Hộ kinh doanh vẫn cần kiểm soát và theo dõi nghĩa vụ thuế

2. Hồ sơ thông báo doanh thu, kê khai thuế của hộ kinh doanh gồm những gì?

Theo Điều 4 Thông tư 18/2026/TT-BTC, hồ sơ được chia theo từng trường hợp:

2.1. Trường hợp không phải nộp thuế GTGT, TNCN

Sử dụng Mẫu 01/TKN-CNKD
Thông báo doanh thu thực tế trong năm
Kê khai các loại thuế khác (nếu có)

2.2. Trường hợp nộp thuế theo doanh thu

Áp dụng khi tính thuế theo phương pháp:

👉 Thuế = Doanh thu × Thuế suất

Hồ sơ gồm:

Tờ khai theo Mẫu 01/CNKD

2.3. Trường hợp nộp thuế theo thu nhập

Áp dụng khi:

👉 Thuế = (Doanh thu – Chi phí) × Thuế suất

Hồ sơ gồm:

Tờ khai năm: Mẫu 01/CNKD
Quyết toán thuế: Mẫu 02/CNKD-TNCN-QTT

2.4. Hồ sơ thông báo tài khoản ngân hàng

Mẫu: 01/BK-STK
Thời hạn quan trọng:
- Hộ đang hoạt động: trước 20/4/2026
- Hộ mới: nộp kèm hồ sơ khai thuế đầu tiên
Khi thay đổi tài khoản: phải thông báo lại

3. Phương pháp tính thuế TNCN của hộ kinh doanh mới nhất 2026

uy-quyen-lam-thue

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP, có 2 phương pháp chính:

3.1. Phương pháp tính theo doanh thu

Áp dụng khi:

Doanh thu: trên 500 triệu đến 3 tỷ đồng/năm

Công thức:

Thuế TNCN = Doanh thu × Thuế suất

👉 Đơn giản, dễ áp dụng, phù hợp hộ kinh doanh nhỏ

3.2. Phương pháp tính theo thu nhập

Áp dụng khi:

Doanh thu: trên 3 tỷ đồng/năm
Hoặc tự nguyện lựa chọn

Công thức:

Thuế TNCN = (Doanh thu – Chi phí) × Thuế suất

👉 Phù hợp khi có chi phí lớn, cần tối ưu thuế

3.3. Nguyên tắc ổn định phương pháp

Phải áp dụng ổn định trong 2 năm liên tục
Nếu doanh thu vượt ngưỡng → bắt buộc chuyển phương pháp từ năm sau

4. Lời khuyên cho hộ kinh doanh khi thuê dịch vụ kế toán

Để tránh rủi ro bị xử phạt:

Luôn kiểm tra lại hồ sơ thuế trước khi nộp
Ký hợp đồng rõ ràng về trách nhiệm pháp lý
Theo dõi thời hạn kê khai, nộp thuế
Lựa chọn đơn vị kế toán uy tín, chuyên nghiệp

Kết luận

Việc ủy quyền cho công ty kế toán là giải pháp hiệu quả nhưng không loại bỏ hoàn toàn trách nhiệm của hộ kinh doanh. Tùy từng trường hợp cụ thể, người nộp thuế hoặc bên được ủy quyền sẽ là đối tượng bị xử phạt. Do đó, hiểu đúng quy định và kiểm soát tốt nghĩa vụ thuế chính là cách giúp bạn tránh rủi ro pháp lý và tối ưu hoạt động kinh doanh.