Khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên không chỉ là chính sách phúc lợi mà còn là nghĩa vụ pháp lý của người sử dụng lao động trong những trường hợp luật quy định. Vì vậy, hộ kinh doanh có thuê nhân viên cũng cần đặc biệt lưu ý trách nhiệm này.
Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc theo thỏa thuận phải tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động. Đối với người lao động thông thường, việc khám được thực hiện ít nhất 01 lần mỗi năm; một số nhóm lao động đặc thù phải được khám ít nhất 06 tháng/lần.
Vậy cụ thể hộ kinh doanh phải tổ chức khám cho những ai, chi phí do bên nào chịu và không thực hiện có thể bị phạt bao nhiêu? Smarttax tổng hợp các quy định đáng chú ý trong bài viết dưới đây.
1. Hộ kinh doanh có bắt buộc khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên không?
Có.
Theo khoản 2 Điều 3 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động bao gồm doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức, hợp tác xã, hộ gia đình hoặc cá nhân có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc cho mình theo thỏa thuận.
Đồng thời, khoản 1 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 quy định người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe cho người lao động hằng năm.
Do đó, nếu hộ kinh doanh có thuê mướn và sử dụng người lao động làm việc theo thỏa thuận, hộ kinh doanh có trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên theo đúng tần suất pháp luật quy định.
Điều này có nghĩa là quy mô nhỏ hay hoạt động dưới mô hình hộ kinh doanh không phải là căn cứ để được miễn nghĩa vụ khám sức khỏe cho người lao động.
2. Hộ kinh doanh phải khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên bao lâu một lần?
Tần suất khám sức khỏe phụ thuộc vào từng nhóm người lao động.
Người lao động thông thường
Đối với người lao động làm việc trong điều kiện thông thường, người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe ít nhất 01 lần trong một năm.
Ví dụ, một hộ kinh doanh có 5 nhân viên làm việc tại cửa hàng thì về nguyên tắc phải bảo đảm các nhân viên thuộc đối tượng điều chỉnh được khám sức khỏe định kỳ ít nhất 01 lần/năm.
Nhóm người lao động phải khám ít nhất 06 tháng/lần
Một số đối tượng cần được khám sức khỏe với tần suất cao hơn, cụ thể ít nhất 06 tháng một lần, bao gồm:
- Người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm;
- Người làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm;
- Người lao động là người khuyết tật;
- Người lao động chưa thành niên;
- Người lao động cao tuổi.
Đây là nhóm người lao động cần được theo dõi sức khỏe chặt chẽ hơn do đặc thù về công việc hoặc tình trạng của người lao động.
3. Lao động nữ có yêu cầu gì khi khám sức khỏe định kỳ?
Một điểm mà hộ kinh doanh sử dụng lao động nữ cần lưu ý là nội dung khám sức khỏe không hoàn toàn giống nhau đối với mọi người lao động.
Theo khoản 2 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, khi tổ chức khám sức khỏe định kỳ:
- Lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản;
- Người làm việc trong môi trường lao động có yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp.
Như vậy, hộ kinh doanh không nên chỉ tổ chức một gói khám chung cho tất cả nhân viên mà cần kiểm tra đối tượng lao động để lựa chọn nội dung khám phù hợp với quy định.
4. Ngoài khám sức khỏe định kỳ, khi nào hộ kinh doanh phải tổ chức khám cho nhân viên?
Bên cạnh hoạt động khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên, khoản 3 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 còn quy định người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe trong một số trường hợp khác.
Cụ thể gồm:
- Trước khi bố trí người lao động làm việc;
- Trước khi chuyển người lao động sang nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hơn;
- Sau khi người lao động bị tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp, đã phục hồi sức khỏe và tiếp tục trở lại làm việc, trừ trường hợp đã được Hội đồng y khoa khám giám định mức suy giảm khả năng lao động.
Do đó, hộ kinh doanh nên xây dựng hồ sơ theo dõi sức khỏe người lao động thay vì chỉ tổ chức khám một lần rồi bỏ qua trong suốt quá trình sử dụng nhân sự.
5. Ai chịu chi phí khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên?
Chi phí khám sức khỏe theo quy định thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động.
Hộ kinh doanh không nên yêu cầu nhân viên tự chi trả chi phí cho đợt khám sức khỏe định kỳ thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động.
Việc khám cũng cần được tổ chức tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đáp ứng yêu cầu và điều kiện chuyên môn kỹ thuật theo quy định.
Để hạn chế rủi ro, hộ kinh doanh nên lưu đầy đủ các hồ sơ liên quan như:
- Danh sách nhân viên được khám;
- Kế hoạch hoặc thông báo tổ chức khám;
- Hợp đồng với cơ sở khám chữa bệnh;
- Chứng từ thanh toán;
- Hồ sơ hoặc kết quả khám theo quy định;
- Tài liệu liên quan đến khám phát hiện bệnh nghề nghiệp nếu có.
Các hồ sơ này giúp hộ kinh doanh chủ động chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra.
6. Hộ kinh doanh không khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên bị phạt bao nhiêu?
Đây là nội dung đặc biệt đáng chú ý trong năm 2026.
Từ ngày 10/09/2026, Nghị định 283/2026/NĐ-CP có hiệu lực. Theo khoản 2 Điều 33, người sử dụng lao động không tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động có thể bị phạt:
Từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với mỗi người lao động bị vi phạm, nhưng tổng mức phạt tối đa không quá 75.000.000 đồng.
Đáng chú ý, theo Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh và hộ gia đình được xử phạt như đối với cá nhân, vì vậy không áp dụng mức phạt gấp đôi như đối với tổ chức.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc tổ chức khám sức khỏe hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động theo quy định;
- Nếu người lao động đã tự thực hiện việc khám thì người sử dụng lao động có thể phải thanh toán lại chi phí khám cho người lao động.
Ví dụ về mức phạt
Giả sử một hộ kinh doanh có 10 người lao động thuộc diện phải khám sức khỏe định kỳ nhưng không tổ chức khám.
Mức phạt có thể được xác định theo số người lao động bị vi phạm, từ 1 triệu đến 3 triệu đồng/người, tùy trường hợp cụ thể.
Do đó, việc không thực hiện quy định với nhiều người lao động có thể khiến tổng mức xử phạt tăng đáng kể.
7. Hộ kinh doanh không có nhân viên có phải tổ chức khám sức khỏe định kỳ không?
Nếu hộ kinh doanh không thuê mướn hoặc sử dụng người lao động, nghĩa vụ tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho người lao động theo quy định trên về cơ bản không phát sinh.
Điểm quan trọng cần xác định là hộ kinh doanh có đang thực tế thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc theo thỏa thuận hay không.
Nếu có sử dụng nhân viên, hộ kinh doanh nên rà soát nghĩa vụ lao động thay vì cho rằng hộ kinh doanh nhỏ hoặc ít nhân viên sẽ được miễn áp dụng.
8. Checklist khám sức khỏe định kỳ cho hộ kinh doanh
Để hạn chế thiếu sót, hộ kinh doanh có sử dụng lao động có thể kiểm tra theo các bước sau:
Bước 1: Rà soát danh sách người lao động
Xác định tổng số nhân viên đang làm việc và các nhóm lao động đặc thù.
Bước 2: Xác định tần suất khám
- Người lao động thông thường: ít nhất 01 lần/năm;
- Nhóm đặc thù theo quy định: ít nhất 06 tháng/lần.
Bước 3: Xác định nội dung khám
Đặc biệt lưu ý lao động nữ và người làm việc trong môi trường có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp.
Bước 4: Lựa chọn cơ sở khám phù hợp
Lựa chọn cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đáp ứng điều kiện chuyên môn theo quy định.
Bước 5: Tổ chức khám và thanh toán chi phí
Hộ kinh doanh là bên có trách nhiệm tổ chức và chi trả chi phí thuộc nghĩa vụ của người sử dụng lao động.
Bước 6: Lưu hồ sơ
Lưu danh sách, chứng từ và hồ sơ liên quan để phục vụ công tác quản lý và kiểm tra khi cần thiết.
9. Kết luận
Như vậy, câu trả lời cho câu hỏi “Hộ kinh doanh có bắt buộc khám sức khỏe định kỳ cho nhân viên không?” là CÓ, nếu hộ kinh doanh có thuê mướn, sử dụng người lao động làm việc theo thỏa thuận.
Hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý:
- Người lao động thông thường được khám ít nhất 01 lần/năm;
- Nhóm lao động đặc thù được khám ít nhất 06 tháng/lần;
- Lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản trong kỳ khám theo quy định;
- Người có nguy cơ mắc bệnh nghề nghiệp cần được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp;
- Chi phí thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động;
- Không thực hiện có thể bị xử phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP.
Việc chủ động rà soát nghĩa vụ lao động không chỉ giúp hộ kinh doanh hạn chế nguy cơ bị xử phạt mà còn góp phần bảo đảm sức khỏe và quyền lợi của người lao động trong quá trình làm việc.
Smarttax đồng hành cùng hộ kinh doanh và doanh nghiệp trong quá trình cập nhật chính sách thuế, kế toán và các quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Ngoài ra, Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác tin cậy để hỗ trợ vấn đề kế toán cơ bản đến nâng cao cho doanh nghiệp của bạn, hãy xem xét Smarttax – đối tác tin cậy với dịch vụ kế toán chất lượng cao và giải pháp toàn diện để giúp doanh nghiệp của bạn phát triển mạnh mẽ.
SMARTTAX – SỰ LỰA CHỌN THÔNG MINH CHO DOANH NGHIỆP CỦA BẠN
Smarttax tự hào là một trong số những công ty chất lượng hàng đầu tại khu vực TP.HCM và Đà Nẵng cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp. Với hơn 16 năm kinh nghiệm trong ngành kế toán, chúng tôi hiểu được việc kế toán thuế cần có sự hỗ trợ của các kế toán am hiểu chuyên môn và nhiều kinh nghiệm kỹ năng.
Cùng đội ngũ Kế toán và Luật sư có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm được đào tạo chuyên nghiệp, cống hiến hết mình với sứ mệnh hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên quãng đường phát triển, Smarttax sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy cho Doanh nghiệp của bạn.
Lựa chọn cho mình một dịch vụ kế toán thuế trọn gói uy tín chất lượng chính là tiền đề giúp doanh nghiệp tập trung vào công việc kinh doanh. Smarttax Đà Nẵng – Đại lý Thuế cung cấp dịch vụ kế toán – Thuế cam kết mang đến cho doanh nghiệp sự an tâm bền vững, sẽ trở thành hậu phương vững chắc góp phần công sức vào sự thành công của doanh nghiệp trong tương lai gần nhất. Bên cạnh các dịch vụ kế toán Thuế, dịch vụ đăng ký kinh doanh… hỗ trợ doanh nghiệp tại Smarttax. Hãy tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp trong hệ thống Smarttax bao gồm:
- eSmart: là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. eSmart luôn đồng hành và hỗ trợ Doanh nghiệp trên con đường kinh doanh thông qua các giải pháp thiết thực từ những dịch vụ cung cấp: Cho thuê văn phòng chia sẻ, chỗ ngồi làm việc cố định, co-working space, phòng làm việc riêng…..
- Smartband: dịch vụ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu (Brand Identity) cho doanh nghiệp bao gồm: bộ nhận diện thương hiệu cốt lõi, bộ nhận diện thương hiệu văn phòng, bộ nhận diện thương hiệu marketing cho doanh nghiệp….
- eConnect: eConnect là tổ chức kết nối kinh doanh do eSmart thành lập dành cho các thành viên là doanh nghiệp cùng chia sẻ kiến thức, cùng phát triển và cùng thành công trên chặng đường lập nghiệp.
Với kinh nghiệm hơn 16 năm cung cấp các dịch vụ kế toán thuế trọn gói, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội,… Smarttax luôn sẵn lòng tư vấn tận tâm, đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu của khách hàng. Quý khách cần giải đáp bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh nhất tại:
SMARTTAX – HẬU PHƯƠNG VỮNG CHẮC CHO SỰ THÀNH CÔNG CỦA DOANH NGHIỆP
Hotline: 1900 1578
Email: info@smattax.vn
Trụ sở: Tầng 7, Tòa nhà Centre Point, 106 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, Tp Hồ Chí Minh.
Chi nhánh: Tầng 8, Hilton Đà Nẵng, 50 Bạch Đằng, Phường Hải Châu, Tp Đà Nẵng.
Website: www.Smarttax.vn
