Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã quy định rõ cách xác định doanh thu tính thuế TNCN đối với hộ kinh doanh cho thuê tài sản khi bên thuê thanh toán trước nhiều năm. Ngoài ra, quy định mới cũng làm rõ thời điểm kê khai thuế GTGT theo quý hoặc theo tháng đối với hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm và quyền yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn kê khai thuế của hộ kinh doanh.

doanh-thu-tinh-thue-tncn-hkd

1. Doanh thu tính thuế TNCN đối với HKD cho thuê tài sản khi bên thuê trả trước nhiều năm

1.1 Căn cứ pháp lý theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP

Tại Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định doanh thu để xác định thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là toàn bộ khoản tiền phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ.

Đối với hoạt động cho thuê tài sản, điểm đ khoản 2 Điều 5 quy định:

“Đối với hoạt động cho thuê tài sản là số tiền bên thuê trả từng kỳ theo hợp đồng thuê. Trường hợp bên thuê trả tiền trước cho nhiều năm thì doanh thu để tính thu nhập chịu thuế được phân bổ cho số năm trả tiền trước hoặc được xác định theo doanh thu trả tiền một lần.”

1.2 HKD cho thuê tài sản được xác định doanh thu tính thuế như thế nào?

Theo quy định trên, khi hộ kinh doanh cho thuê tài sản và bên thuê thanh toán tiền thuê trước nhiều năm, doanh thu tính thuế TNCN có thể được xác định theo 2 cách:

Phân bổ doanh thu cho từng năm theo thời gian trả trước;
Hoặc xác định toàn bộ doanh thu một lần tại thời điểm nhận tiền.

Điều này giúp hộ kinh doanh linh hoạt hơn trong việc xác định nghĩa vụ thuế phù hợp với tình hình kinh doanh thực tế.

1.3 Ví dụ về cách tính doanh thu cho thuê tài sản trả trước nhiều năm

Ví dụ:

Một hộ kinh doanh cho thuê nhà với hợp đồng 5 năm và bên thuê thanh toán trước toàn bộ 1 tỷ đồng.

Khi đó, doanh thu tính thuế có thể:

Phân bổ mỗi năm 200 triệu đồng trong 5 năm;
Hoặc ghi nhận toàn bộ 1 tỷ đồng tại thời điểm nhận tiền theo phương án kê khai phù hợp.

Việc lựa chọn phương pháp cần đảm bảo thống nhất, minh bạch và tuân thủ hướng dẫn của cơ quan thuế.

2. HKD doanh thu trên 1 tỷ đồng khai thuế GTGT theo quý hay theo tháng?

doanh-thu-tinh-thue-tncn-hkd

2.1 Quy định về khai thuế GTGT đối với hộ kinh doanh

Theo Điều 10 Nghị định 68/2026/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 1 Nghị định 141/2026/NĐ-CP:

Hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 50 tỷ đồng trở xuống thực hiện khai thuế GTGT theo quý;
Hộ kinh doanh có doanh thu năm trên 50 tỷ đồng thực hiện khai thuế GTGT theo tháng.

2.2 HKD doanh thu trên 1 tỷ đồng có bắt buộc khai theo tháng không?

Không phải mọi hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đồng đều kê khai thuế theo tháng.

Việc kê khai theo quý hay theo tháng phụ thuộc vào mức doanh thu:

Từ trên 1 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng/năm: khai thuế GTGT theo quý;
Trên 50 tỷ đồng/năm: khai thuế GTGT theo tháng.

Do đó, đa số hộ kinh doanh quy mô vừa và nhỏ hiện nay vẫn thuộc diện kê khai thuế theo quý.

2.3 Quy định về khai thuế TNCN của HKD

Đối với thuế thu nhập cá nhân:

HKD áp dụng phương pháp thuế suất nhân doanh thu thực hiện khai theo quý;
HKD áp dụng phương pháp thu nhập tính thuế nhân thuế suất thực hiện tạm nộp theo tháng hoặc quý và quyết toán theo năm.

Trường hợp số thuế tạm nộp thiếu so với quyết toán cuối năm thì hộ kinh doanh thực hiện nộp bổ sung mà không bị tính tiền chậm nộp theo quy định.

3. Hộ kinh doanh có quyền yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn kê khai thuế không?

3.1 Quyền được hỗ trợ từ cơ quan thuế

Theo Điều 13 Nghị định 68/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có quyền:

Yêu cầu cơ quan thuế hướng dẫn;
Đề nghị giải đáp thắc mắc;
Được hỗ trợ về khai thuế, tính thuế và nộp thuế.

Đây là quyền quan trọng giúp hộ kinh doanh hạn chế sai sót trong quá trình kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế.

3.2 Trách nhiệm kê khai và cung cấp thông tin của HKD

Bên cạnh quyền được hỗ trợ, hộ kinh doanh cũng có trách nhiệm:

Tự kê khai đầy đủ và chính xác doanh thu;
Chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai;
Thông báo tài khoản ngân hàng, ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh;
Sử dụng sổ kế toán và hóa đơn theo quy định;
Cung cấp hồ sơ, chứng từ khi cơ quan thuế kiểm tra.

3.3 HKD cần lưu ý gì để tránh rủi ro về thuế?

Để hạn chế rủi ro và tránh bị xử phạt, hộ kinh doanh nên:

Theo dõi doanh thu thường xuyên;
Kê khai đúng thời hạn;
Lưu trữ đầy đủ hợp đồng, hóa đơn, chứng từ;
Chủ động liên hệ cơ quan thuế khi có vướng mắc;
Sử dụng dịch vụ kế toán, tư vấn thuế chuyên nghiệp nếu cần thiết.

4. Kết luận

Nghị định 68/2026/NĐ-CP đã làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến thuế đối với hộ kinh doanh, đặc biệt là cách xác định doanh thu tính thuế TNCN đối với hoạt động cho thuê tài sản trả tiền trước nhiều năm.

Ngoài ra, quy định mới cũng xác định cụ thể trường hợp kê khai thuế GTGT theo quý hoặc theo tháng dựa trên doanh thu thực tế và khẳng định quyền được cơ quan thuế hỗ trợ hướng dẫn kê khai thuế của hộ kinh doanh. Việc nắm rõ các quy định này sẽ giúp HKD chủ động hơn trong quản lý tài chính và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình hoạt động kinh doanh.