HKD Có Phải Đóng Kinh Phí Công Đoàn Từ 16/05/2026?

Từ ngày 16/05/2026, nhiều hộ kinh doanh (HKD) bắt đầu quan tâm đến quy định mới về kinh phí công đoàn theo Luật Công đoàn 2024 sửa đổi. Đặc biệt, khi HKD có sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc thì sẽ phát sinh nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương. Vậy trường hợp nào phải đóng, trường hợp nào được miễn và đoàn viên công đoàn có những quyền lợi gì? Smarttax sẽ giúp bạn cập nhật chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Từ 16/05/2026 HKD phải đóng kinh phí công đoàn trong trường hợp nào?

1.1 Căn cứ pháp lý về nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn

Theo khoản 1 Điều 29 Luật Công đoàn 2024 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 8 Điều 2 Luật sửa đổi Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở 2025, nguồn tài chính công đoàn bao gồm:

• Đoàn phí công đoàn do đoàn viên đóng;
• Kinh phí công đoàn do doanh nghiệp, hợp tác xã, cơ quan, tổ chức và các đơn vị có sử dụng lao động đóng;
• Hỗ trợ từ ngân sách nhà nước;
• Các nguồn thu hợp pháp khác.

Trong đó, đơn vị sử dụng lao động phải đóng kinh phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.

1.2 HKD phải đóng khi có lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc

Theo khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc bao gồm:

• Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn;
• Người làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên;
• Trường hợp các bên dùng tên gọi khác nhưng có bản chất là quan hệ lao động có trả lương, chịu quản lý và điều hành.

Như vậy, kể từ ngày 16/05/2026:

• Nếu HKD có thuê lao động theo hợp đồng từ đủ 01 tháng trở lên thì phải đóng kinh phí công đoàn;
• Mức đóng là 2% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc.

1.3 Trường hợp HKD không phải đóng kinh phí công đoàn

HKD sẽ không phát sinh nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn nếu:

• Không sử dụng lao động;
• Chỉ thuê lao động thời vụ dưới 01 tháng;
• Người lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Điều này đồng nghĩa với việc không phát sinh quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH nên HKD không phải đóng khoản kinh phí công đoàn 2%.

2. Quyền lợi của đoàn viên công đoàn theo Luật Công đoàn 2024

2.1 Được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp

Đoàn viên công đoàn có quyền:

• Yêu cầu Công đoàn đại diện bảo vệ quyền lợi khi bị xâm phạm;
• Được hỗ trợ pháp lý miễn phí liên quan đến:
  • Lao động;
  • Việc làm;
  • BHXH;
  • Bảo hiểm thất nghiệp;
  • BHYT;
  • An toàn vệ sinh lao động.

Đây là một trong những quyền lợi quan trọng giúp người lao động được bảo vệ tốt hơn trong quan hệ lao động.

2.2 Được tham gia quản lý và hoạt động công đoàn

Đoàn viên có quyền:

• Thảo luận, biểu quyết công việc công đoàn;
• Ứng cử, đề cử, bầu cử cơ quan lãnh đạo công đoàn;
• Chất vấn cán bộ công đoàn khi phát hiện sai phạm;
• Đề xuất kiến nghị liên quan đến quyền lợi người lao động.

Những quy định này giúp tăng tính minh bạch và dân chủ trong tổ chức công đoàn.

2.3 Được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ và phúc lợi

Đoàn viên công đoàn còn được:

• Hỗ trợ học nghề, nâng cao kỹ năng;
• Tư vấn việc làm;
• Thăm hỏi khi ốm đau, thai sản, khó khăn;
• Tham gia hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch;
• Hưởng chính sách thuê nhà ở xã hội của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam;
• Được khen thưởng khi có thành tích tốt.

Đây là các chính sách góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động.

3. Trách nhiệm của đoàn viên công đoàn theo quy định mới

3.1 Chấp hành Điều lệ Công đoàn và tham gia hoạt động

Đoàn viên có trách nhiệm:

• Chấp hành Điều lệ Công đoàn Việt Nam;
• Thực hiện nghị quyết và quy định công đoàn;
• Tham gia xây dựng tổ chức công đoàn vững mạnh.

3.2 Nâng cao trình độ và tác phong làm việc

Người lao động cần:

• Học tập nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ;
• Rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp;
• Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật;
• Xây dựng tác phong chuyên nghiệp trong lao động.

3.3 Xây dựng quan hệ lao động hài hòa

Đoàn viên công đoàn có trách nhiệm:

• Đoàn kết, hỗ trợ đồng nghiệp;
• Nâng cao năng suất lao động;
• Bảo vệ quyền lợi người lao động;
• Góp phần xây dựng quan hệ lao động ổn định, tiến bộ và hài hòa.

4. HKD cần lưu ý gì từ ngày 16/05/2026?

4.1 Rà soát hợp đồng lao động

HKD nên kiểm tra lại:

• Hình thức sử dụng lao động;
• Thời hạn hợp đồng;
• Đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

Việc rà soát sớm giúp tránh phát sinh sai sót về nghĩa vụ công đoàn và BHXH.

4.2 Chủ động tính toán chi phí nhân sự

Khi phát sinh lao động thuộc diện BHXH bắt buộc, HKD cần tính thêm:

• Chi phí BHXH;
• Kinh phí công đoàn 2%;
• Các nghĩa vụ lao động liên quan.

Điều này giúp HKD chủ động dòng tiền và hạn chế rủi ro vi phạm pháp luật.

Kết luận

Từ ngày 16/05/2026, hộ kinh doanh có sử dụng lao động thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc sẽ phải đóng kinh phí công đoàn bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Ngược lại, nếu không phát sinh lao động thuộc diện bắt buộc thì HKD không phải đóng khoản phí này. Việc cập nhật sớm các quy định mới sẽ giúp hộ kinh doanh tuân thủ pháp luật, tối ưu chi phí và hạn chế rủi ro trong quá trình hoạt động.

Nếu cần hỗ trợ tư vấn về BHXH, thuế, lao động hoặc vận hành hộ kinh doanh đúng quy định mới nhất, hãy liên hệ Smarttax để được hỗ trợ chi tiết.