Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh: Ai không đủ điều kiện?

Người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh phải đáp ứng điều kiện theo từng nhóm đối tượng. Việc người lao động đang gửi tiền hỗ trợ cha mẹ, vợ chồng hoặc người thân chưa đủ để kết luận người được hỗ trợ có thể đăng ký giảm trừ.

Khi rà soát hồ sơ, cần tách hai vấn đề: người thân có đủ điều kiện hay không, và thủ tục đăng ký đã được thực hiện đầy đủ hay chưa.

nguoi-phu-thuoc-giam-tru-gia-canh

1. Người trong độ tuổi lao động nhưng vẫn có khả năng lao động

Đối với vợ hoặc chồng, cha mẹ và nhóm cá nhân khác thuộc diện xem xét, người trong độ tuổi lao động phải đồng thời đáp ứng điều kiện không có khả năng lao động và điều kiện thu nhập.

Vì vậy, người vợ hoặc chồng đang thất nghiệp nhưng vẫn có khả năng lao động không tự động trở thành người phụ thuộc. Tương tự, chỉ có lý do “đang ở nhà” hoặc “chưa tìm được việc” chưa đủ để xác định điều kiện.

2. Có thu nhập vượt mức quy định

Theo Điều 3 Thông tư 87/2026/TT-BTC, các nhóm người phụ thuộc thuộc diện xét điều kiện thu nhập phải có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả nguồn không vượt quá 3 triệu đồng.

Cần chú ý đây là thu nhập bình quân tháng trong năm, không phải chỉ xem riêng tháng đăng ký. Đồng thời, không áp dụng máy móc điều kiện thu nhập cho mọi nhóm người phụ thuộc, bởi quy định dẫn chiếu đến các nhóm đối tượng cụ thể.

Ví dụ minh họa: Một người thuộc nhóm phải xét thu nhập có tổng thu nhập cả năm 48 triệu đồng, tương đương bình quân 4 triệu đồng/tháng. Khi đó, mức bình quân vượt ngưỡng 3 triệu đồng.

Ví dụ này chỉ minh họa phép tính; việc đăng ký còn phụ thuộc các điều kiện khác của người được nuôi dưỡng.

3. Con thành niên không thuộc trường hợp được tính giảm trừ

nguoi-phu-thuoc-giam-tru-gia-canh

Không nên hiểu rằng cha mẹ còn chu cấp thì mọi người con từ đủ 18 tuổi đều được tính là người phụ thuộc.

Cần kiểm tra tình trạng học tập hoặc các trường hợp đặc thù về năng lực hành vi dân sự, khuyết tật, khả năng lao động. Với con đã hoàn thành việc học, có khả năng lao động và không thuộc trường hợp đặc thù, lý do chưa tìm được việc không đủ để mặc nhiên tiếp tục giảm trừ.

4. Không chứng minh đúng tình trạng đặc thù

Điều kiện và giấy tờ đối với người không có khả năng lao động cần được xem xét đúng quy định. Bộ Tài chính hướng dẫn rằng khái niệm này gắn với tỷ lệ suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Tuy nhiên, không được đồng nhất yêu cầu đó với mọi trường hợp con thành niên là người khuyết tật. Đối với con từ đủ 18 tuổi thuộc nhóm khuyết tật hoặc mất năng lực hành vi dân sự, hồ sơ có yêu cầu riêng về giấy xác nhận và tài liệu chứng minh quan hệ cha mẹ, con.

Vì vậy, kế toán nên phân loại đối tượng trước khi yêu cầu hồ sơ, tránh dùng một danh sách giấy tờ chung cho tất cả trường hợp.

5. Hồ sơ đăng ký chưa đầy đủ

Ngay cả khi có căn cứ xác định người thân đủ điều kiện, người nộp thuế vẫn cần hoàn thành thủ tục.

Hướng dẫn về đăng ký người phụ thuộc theo Nghị định 253/2026/NĐ-CP nêu thời hạn đăng ký cùng hồ sơ chứng minh trước ngày 31/12 của năm tính thuế. Doanh nghiệp cần đối chiếu quy định áp dụng và hồ sơ thực tế, không nên đợi đến khi quyết toán mới bắt đầu thu thập giấy tờ.

6. Doanh nghiệp nên rà soát hồ sơ như thế nào?

Bộ phận nhân sự và kế toán có thể phối hợp theo ba bước:

  1. Đề nghị người lao động cập nhật thay đổi về học tập, thu nhập và tình trạng của người phụ thuộc.
  2. Đối chiếu giấy tờ theo đúng nhóm đối tượng.
  3. Kiểm tra thông tin đăng ký và thời gian áp dụng trước khi tính lại nghĩa vụ thuế.

Nên ghi rõ nội dung cần bổ sung cho từng hồ sơ, thay vì chỉ thông báo chung rằng “hồ sơ chưa hợp lệ”.

7. Câu hỏi thường gặp

Gửi tiền cho cha mẹ hàng tháng có đủ điều kiện giảm trừ không?

Chưa đủ để kết luận. Cần kiểm tra thêm điều kiện áp dụng đối với cha mẹ và hồ sơ chứng minh.

Không có lương có đồng nghĩa không có thu nhập không?

Không nên đồng nhất hai khái niệm. Khi thuộc nhóm phải xét thu nhập, cần rà soát các nguồn theo quy định.

Smarttax hỗ trợ rà soát hồ sơ người phụ thuộc và dữ liệu thuế TNCN, giúp doanh nghiệp phát hiện thiếu sót trước kỳ quyết toán.

Ngoài ra, Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác tin cậy để hỗ trợ vấn đề kế toán cơ bản đến nâng cao cho doanh nghiệp của bạn, hãy xem xét Smarttax – đối tác tin cậy với dịch vụ kế toán chất lượng cao và giải pháp toàn diện để giúp doanh nghiệp của bạn phát triển mạnh mẽ.

dich-vu-khai-thue-quan-1

SMARTTAX – SỰ LỰA CHỌN THÔNG MINH CHO DOANH NGHIỆP CỦA BẠN

Smarttax tự hào là một trong số những công ty chất lượng hàng đầu tại khu vực TP.HCM và Đà Nẵng cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp. Với hơn 16 năm kinh nghiệm trong ngành kế toán, chúng tôi hiểu được việc kế toán thuế cần có sự hỗ trợ của các kế toán am hiểu chuyên môn và nhiều kinh nghiệm kỹ năng. 

Cùng đội ngũ Kế toán và Luật sư có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm được đào tạo chuyên nghiệp, cống hiến hết mình với sứ mệnh hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên quãng đường phát triển, Smarttax sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy cho Doanh nghiệp của bạn.

Lựa chọn cho mình một dịch vụ kế toán thuế trọn gói uy tín chất lượng chính là tiền đề giúp doanh nghiệp tập trung vào công việc kinh doanh. Smarttax Đà Nẵng – Đại lý Thuế cung cấp dịch vụ kế toán – Thuế cam kết mang đến cho doanh nghiệp sự an tâm bền vững, sẽ trở thành hậu phương vững chắc góp phần công sức vào sự thành công của doanh nghiệp trong tương lai gần nhất. Bên cạnh các dịch vụ kế toán Thuế, dịch vụ đăng ký kinh doanh… hỗ trợ doanh nghiệp tại Smarttax. Hãy tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp trong hệ thống Smarttax bao gồm:

  • eSmart: là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. eSmart luôn đồng hành và hỗ trợ Doanh nghiệp trên con đường kinh doanh thông qua các giải pháp thiết thực từ những dịch vụ cung cấp: Cho thuê văn phòng chia sẻ, chỗ ngồi làm việc cố định, co-working space, phòng làm việc riêng…..
  • Smartband: dịch vụ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu (Brand Identity) cho doanh nghiệp bao gồm: bộ nhận diện thương hiệu cốt lõi, bộ nhận diện thương hiệu văn phòng, bộ nhận diện thương hiệu marketing cho doanh nghiệp….
  • eConnect: eConnect là tổ chức kết nối kinh doanh do eSmart thành lập dành cho các thành viên là doanh nghiệp cùng chia sẻ kiến thức, cùng phát triển và cùng thành công trên chặng đường lập nghiệp.

Với kinh nghiệm hơn 16 năm cung cấp các dịch vụ kế toán thuế trọn gói, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội,… Smarttax luôn sẵn lòng tư vấn tận tâm, đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu của khách hàng. Quý khách cần giải đáp bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh nhất tại:


SMARTTAX – HẬU PHƯƠNG VỮNG CHẮC CHO SỰ THÀNH CÔNG CỦA DOANH NGHIỆP
Hotline: 1900 1578
Email: info@smattax.vn
Trụ sở: Tầng 7, Tòa nhà Centre Point, 106 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, Tp Hồ Chí Minh.
Chi nhánh: Tầng 8, Hilton Đà Nẵng, 50 Bạch Đằng, Phường Hải Châu, Tp Đà Nẵng.
Website: www.Smarttax.vn

Picture of Bích Hiền

Ms. Bích Hiền

Hello, I'm Nguyễn Hiền, Content Marketing Specialist at Smarttax. I specialize in writing and sharing knowledge and insights about accounting and taxation, helping businesses optimize costs and comply with the law effectively.

What are you waiting for?

Please contact us today