Thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh từ 24/7/2026

Mục đăng ký thành lập hộ kinh doanh từ 24/07/2026

Ngày 24/07/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 1995/QĐ-BTC về công bố 07 thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực thành lập và hoạt động của hộ kinh doanh. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày ký và bãi bỏ Quyết định 2353/QĐ-BTC ngày 03/07/2025.

Trong số các thủ tục được công bố có thủ tục Đăng ký thành lập hộ kinh doanh, mã hồ sơ thủ tục hành chính 1.001612. Cơ quan giải quyết là cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

Cần phân biệt hai mốc pháp lý:

Như vậy, Quyết định 1995/QĐ-BTC là văn bản công bố thủ tục hành chính. Các điều kiện và nguyên tắc pháp lý vẫn cần được đọc cùng Nghị định 168/2025/NĐ-CP, Nghị định 296/2026/NĐ-CP và Thông tư 68/2025/TT-BTC.

Thông tin khái quát về thủ tục:

Ai có quyền thành lập hộ kinh doanh?

Theo Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh có thể do một cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập. Chủ thể đăng ký phải là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ.

Các trường hợp không có quyền thành lập hộ kinh doanh gồm:

• Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Người đang bị tạm giam hoặc chấp hành hình phạt tù.
• Người đang chấp hành biện pháp xử lý hành chính tại cơ sở cai nghiện bắt buộc hoặc cơ sở giáo dục bắt buộc.
• Người đang bị Tòa án cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định.
• Người thuộc trường hợp không được thành lập hộ kinh doanh theo quy định của luật.

Mỗi cá nhân hoặc thành viên hộ gia đình thuộc đối tượng được quyền thành lập hộ kinh doanh chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc.

Nếu hộ kinh doanh do nhiều thành viên hộ gia đình đăng ký, các thành viên phải thống nhất nội dung đăng ký và ủy quyền bằng văn bản cho một thành viên làm người đại diện. Văn bản ủy quyền này phải được công chứng hoặc chứng thực.

Một điểm quan trọng là chủ hộ và các thành viên hộ gia đình đăng ký hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động của hộ. Đây là yếu tố cần cân nhắc khi lựa chọn giữa mô hình hộ kinh doanh và doanh nghiệp.

Điều kiện được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh

Khoản 2 Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định hộ kinh doanh được cấp Giấy chứng nhận khi đáp ứng đủ bốn điều kiện:

Ngành, nghề kinh doanh không bị cấm

Hộ kinh doanh được quyền lựa chọn ngành nghề mà pháp luật không cấm. Với ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, hộ chỉ được hoạt động khi đáp ứng và duy trì đầy đủ điều kiện theo pháp luật chuyên ngành.

Khi đăng ký, người thành lập phải lựa chọn một ngành kinh tế cấp bốn trong Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam làm ngành nghề kinh doanh chính.

Tên hộ kinh doanh được đặt đúng quy định

Tên hộ kinh doanh gồm hai thành tố theo thứ tự:

1. Cụm từ “Hộ kinh doanh”.
2. Tên riêng của hộ kinh doanh.

Tên riêng có thể sử dụng chữ cái tiếng Việt, các chữ F, J, Z, W, chữ số và ký hiệu. Không được dùng các cụm từ “công ty”, “tổng công ty”, “tập đoàn” hoặc “doanh nghiệp” để đặt tên hộ kinh doanh.

Tên tiếng Việt cũng không được trùng hoàn toàn với tên của hộ kinh doanh đã đăng ký trong phạm vi cấp xã, trừ hộ kinh doanh đã chấm dứt hoạt động. Người đăng ký đồng thời phải tránh sử dụng tên thương mại, nhãn hiệu hoặc chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ nếu chưa có sự chấp thuận của chủ sở hữu.

Hồ sơ đăng ký hợp lệ

Hồ sơ hợp lệ phải có đủ giấy tờ và các nội dung trên giấy tờ phải được kê khai đầy đủ. Thông tin về chủ hộ, thành viên hộ gia đình, trụ sở, ngành nghề, vốn và thông tin đăng ký thuế cần thống nhất giữa các tài liệu.

Nộp đủ lệ phí

Người đăng ký phải nộp đủ lệ phí theo quy định của địa phương. Mức thu cụ thể không áp dụng thống nhất trên toàn quốc mà thuộc thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

Hồ sơ đăng ký thành lập hộ kinh doanh gồm những gì?

Theo thủ tục công bố kèm Quyết định 1995/QĐ-BTC, hồ sơ cơ bản gồm:

1. Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh theo Mẫu số 1, Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 68/2025/TT-BTC ngày 01/07/2025.
2. Bản sao văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh, nếu hộ kinh doanh do các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập. Văn bản này phải được công chứng hoặc chứng thực.

Số lượng hồ sơ cần nộp là 01 bộ.

Theo danh mục hồ sơ được công bố, bản sao thẻ Căn cước hoặc Căn cước công dân không được liệt kê là thành phần chung bắt buộc của mọi hồ sơ. Tuy nhiên, trường hợp ủy quyền mà người ủy quyền chưa có tài khoản định danh điện tử để xác thực thì hồ sơ phải kèm bản sao thẻ Căn cước hoặc Căn cước công dân còn hiệu lực của người ủy quyền.

Hồ sơ khi ủy quyền thực hiện thủ tục

Tài liệu bổ sung phụ thuộc vào người được ủy quyền:

Không nên nhầm lẫn hai loại văn bản ủy quyền:

• Văn bản ủy quyền giữa các thành viên hộ gia đình để chọn chủ hộ phải được công chứng hoặc chứng thực.
• Văn bản ủy quyền cho một cá nhân đi nộp hồ sơ không bắt buộc công chứng hoặc chứng thực.

Ba cách nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh

Người thành lập hộ kinh doanh có thể lựa chọn một trong ba phương thức:

Nộp trực tiếp

Hồ sơ được nộp tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Người nộp sẽ nhận giấy tiếp nhận hồ sơ và giấy hẹn trả kết quả.

Theo Điều 88 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, người thành lập hộ kinh doanh có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi hộ đặt trụ sở. Việc thẩm định và giải quyết vẫn do cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở thực hiện.

Nộp qua dịch vụ bưu chính

Chủ hộ hoặc người được ủy quyền gửi hồ sơ qua dịch vụ bưu chính đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã. Cần lưu lại phiếu gửi, mã vận đơn và bản sao hồ sơ để theo dõi.

Đăng ký qua mạng thông tin điện tử

Người nộp đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh.

Nếu người nộp là người có thẩm quyền ký giấy đề nghị, các nội dung đã được kê khai trực tiếp trên hệ thống và chỉ yêu cầu người đó ký có thể không phải ký số, tải lại biểu mẫu. Các tài liệu khác vẫn phải được ký theo quy định, chuyển thành văn bản điện tử và tải lên hệ thống.

Nếu người nộp là người được ủy quyền, người này phải kê khai và tải đầy đủ hồ sơ điện tử. Người ủy quyền và người được ủy quyền phải thực hiện xác thực điện tử trong những trường hợp pháp luật yêu cầu.

Hồ sơ qua mạng còn phải có:

• Đầy đủ tài liệu như hồ sơ giấy.
• Tên tệp tương ứng với tên loại giấy tờ.
• Thông tin kê khai trên hệ thống chính xác với tài liệu tải lên.
• Số điện thoại và địa chỉ thư điện tử của người nộp hồ sơ.
• Tài liệu ủy quyền điện tử nếu thực hiện thông qua người được ủy quyền.

Hướng dẫn thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh từng bước

Bước 1: Kiểm tra tư cách của người đăng ký

Xác định người đăng ký có phải công dân Việt Nam, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự và không thuộc trường hợp bị hạn chế quyền thành lập hộ kinh doanh hay không.

Nếu đăng ký theo hộ gia đình, cần thống nhất thành viên nào sẽ làm chủ hộ và lập văn bản ủy quyền có công chứng hoặc chứng thực.

Bước 2: Chuẩn bị thông tin đăng ký

Người thành lập cần xác định trước:

• Tên hộ kinh doanh.
• Địa chỉ trụ sở.
• Ngành nghề kinh doanh chính và các ngành nghề khác.
• Vốn kinh doanh.
• Thông tin chủ hộ và thành viên hộ gia đình.
• Ngày dự kiến bắt đầu hoạt động.
• Thông tin đăng ký thuế theo biểu mẫu.

Trụ sở phải là địa chỉ liên lạc xác định được theo địa giới hành chính tại Việt Nam. Một hộ kinh doanh có thể có nhiều địa điểm kinh doanh, nhưng phải đăng ký một địa chỉ làm trụ sở.

Bước 3: Hoàn thiện hồ sơ

Điền đầy đủ Mẫu số 1 và chuẩn bị văn bản ủy quyền nếu thuộc trường hợp cần có. Kiểm tra sự thống nhất của họ tên, số định danh cá nhân, địa chỉ, tên hộ và ngành nghề trước khi ký.

Nếu nộp online, nên đặt tên tệp rõ ràng, chẳng hạn “Giay-de-nghi-dang-ky-ho-kinh-doanh” hoặc “Van-ban-uy-quyen-thanh-vien-ho-gia-dinh”.

Bước 4: Nộp hồ sơ và lệ phí

Lựa chọn nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua mạng. Lệ phí có thể được nộp tại bộ phận tiếp nhận, chuyển vào tài khoản của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã hoặc thanh toán trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Phí sử dụng dịch vụ thanh toán điện tử, nếu phát sinh, không nằm trong lệ phí đăng ký hộ kinh doanh.

Bước 5: Theo dõi và nhận kết quả

Trong vòng 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ:

• Cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh nếu hồ sơ đủ điều kiện; hoặc
• Gửi thông báo bằng văn bản, nêu rõ lý do và nội dung cần sửa đổi, bổ sung.

Nếu hồ sơ online được gửi sau giờ hành chính hoặc vào ngày nghỉ, ngày lễ, Tết, thời hạn giải quyết được tính từ ngày làm việc kế tiếp.

Thời hạn giải quyết, kết quả và lệ phí

Thời hạn giải quyết

Thời hạn xử lý là 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký kinh doanh nhận hồ sơ.

Khi hồ sơ chưa đủ điều kiện, cơ quan tiếp nhận cũng phải thông báo bằng văn bản trong thời hạn này. Thông báo phải nêu rõ lý do và yêu cầu sửa đổi, bổ sung.

Kết quả thủ tục

Kết quả có thể là:

• Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh; hoặc
• Thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ.

Theo Điều 85 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế của hộ kinh doanh. Tuy nhiên, đây không phải là giấy phép kinh doanh đối với ngành nghề có điều kiện.

Lệ phí đăng ký

Mức lệ phí cụ thể do Hội đồng nhân dân từng tỉnh, thành phố quyết định. Lệ phí được nộp tại thời điểm nộp hồ sơ và không được hoàn lại nếu hộ kinh doanh không được cấp đăng ký.

Vì vậy, người đăng ký cần tra cứu mức thu đang áp dụng tại địa phương trước khi nộp, thay vì sử dụng một mức phí chung cho toàn quốc.

Tình huống thực tế: Gia đình cùng mở cửa hàng

Ba thành viên trong một gia đình cùng góp tài sản để mở cửa hàng thực phẩm và thống nhất ủy quyền cho một người làm chủ hộ kinh doanh.

Trong trường hợp này, hồ sơ cần có Mẫu số 1 và bản sao văn bản ủy quyền của các thành viên cho người làm chủ hộ. Văn bản này phải được công chứng hoặc chứng thực.

Nếu chủ hộ tiếp tục ủy quyền cho một nhân viên dịch vụ đi nộp hồ sơ, cần lập thêm văn bản ủy quyền thực hiện thủ tục. Văn bản ủy quyền đi nộp hồ sơ không bắt buộc công chứng hoặc chứng thực.

Đây là hai quan hệ ủy quyền khác nhau. Việc chỉ chuẩn bị giấy ủy quyền đi nộp hồ sơ nhưng thiếu văn bản thống nhất chủ hộ của các thành viên gia đình có thể khiến hồ sơ phải bổ sung.

Những lỗi thường gặp khi đăng ký hộ kinh doanh

Đặt tên hộ kinh doanh không đúng

Các lỗi phổ biến gồm dùng từ “công ty”, đặt tên trùng với hộ kinh doanh khác trong cùng cấp xã hoặc sử dụng nhãn hiệu đang được bảo hộ mà chưa có sự đồng ý.

Chọn sai ngành nghề chính

Người đăng ký phải lựa chọn một ngành kinh tế cấp bốn làm ngành nghề chính. Với ngành nghề có điều kiện, tên ngành nghề cần được thể hiện theo văn bản chuyên ngành có liên quan.

Nhầm lẫn về văn bản ủy quyền

Văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình để chọn chủ hộ phải công chứng hoặc chứng thực. Trong khi đó, giấy ủy quyền cho cá nhân thực hiện thủ tục không bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực.

Thông tin hồ sơ và thông tin trực tuyến không thống nhất

Sai số định danh, địa chỉ, số điện thoại, thư điện tử hoặc tên tệp không tương ứng với giấy tờ có thể dẫn đến yêu cầu sửa đổi.

Nộp hồ sơ online ngoài giờ nhưng tính thời hạn ngay trong ngày

Hồ sơ gửi sau giờ hành chính hoặc vào ngày nghỉ được tính thời hạn giải quyết từ ngày làm việc kế tiếp. Người nộp nên căn cứ giấy tiếp nhận điện tử để theo dõi đúng hạn.

Kê khai thông tin không trung thực

Người thành lập tự kê khai và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực, chính xác của hồ sơ. Nếu thông tin trong hồ sơ thành lập không trung thực hoặc không chính xác, Giấy chứng nhận đã cấp có thể bị thông báo không có hiệu lực và hộ kinh doanh phải nộp hồ sơ mới theo quy định.

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận, hộ kinh doanh cần làm gì?

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh là căn cứ để hộ bắt đầu hoạt động, trừ trường hợp đăng ký ngày bắt đầu kinh doanh muộn hơn hoặc kinh doanh ngành nghề có điều kiện.

Sau khi nhận kết quả, hộ kinh doanh nên:

• Kiểm tra lại tên, địa chỉ, chủ hộ, ngành nghề và thông tin đăng ký thuế.
• Theo dõi thông báo về cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
• Kiểm tra nghĩa vụ khai thuế, kế toán và sử dụng hóa đơn theo quy mô, doanh thu và phương pháp quản lý thuế áp dụng.
• Hoàn thiện giấy phép hoặc điều kiện chuyên ngành trước khi kinh doanh ngành nghề có điều kiện.
• Thông báo cho cơ quan thuế và cơ quan quản lý thị trường nếu có địa điểm kinh doanh ngoài trụ sở.
• Lưu hồ sơ đăng ký, giấy tiếp nhận, chứng từ nộp lệ phí và Giấy chứng nhận đã cấp.

Có thể tham khảo thêm bài viết về nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh mới thành lập và hướng dẫn sử dụng hóa đơn điện tử cho hộ kinh doanh trên website Smarttax.

Câu hỏi thường gặp

Đăng ký thành lập hộ kinh doanh mất bao lâu?

Thời hạn giải quyết là 03 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nhận hồ sơ. Nếu hồ sơ được nộp online sau giờ hành chính, vào ngày nghỉ, ngày lễ hoặc Tết, thời hạn được tính từ ngày làm việc kế tiếp.

Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh có bắt buộc nộp bản sao Căn cước công dân không?

Theo thành phần hồ sơ được công bố tại Quyết định 1995/QĐ-BTC, bản sao Căn cước không phải giấy tờ chung bắt buộc trong mọi hồ sơ. Tuy nhiên, nếu thực hiện thủ tục qua ủy quyền và người ủy quyền chưa có tài khoản định danh điện tử, hồ sơ phải kèm bản sao thẻ Căn cước hoặc Căn cước công dân còn hiệu lực của người ủy quyền.

Có thể nộp hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh online không?

Có. Người nộp có thể đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Ứng dụng định danh quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin về đăng ký hộ kinh doanh. Hồ sơ điện tử phải đầy đủ, chính xác và có giá trị pháp lý tương đương hồ sơ giấy.

Có thể nộp hồ sơ tại xã, phường khác nơi đặt trụ sở không?

Người thành lập có thể nộp hồ sơ và nhận kết quả tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã bất kỳ trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở. Tuy nhiên, việc thẩm định và giải quyết hồ sơ thuộc cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi hộ kinh doanh đặt trụ sở.

Lệ phí đăng ký hộ kinh doanh là bao nhiêu?

Không có một mức lệ phí áp dụng thống nhất trên toàn quốc. Mức thu cụ thể do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định. Người đăng ký nên kiểm tra biểu phí của địa phương hoặc thông tin hiển thị trên Cổng Dịch vụ công trước khi thanh toán.

Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh có phải giấy phép kinh doanh không?

Không. Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế, nhưng không thay thế giấy phép hoặc điều kiện chuyên ngành. Nếu kinh doanh ngành nghề có điều kiện, hộ chỉ được hoạt động sau khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện tương ứng.

Kết luận

Từ ngày 24/07/2026, thủ tục đăng ký thành lập hộ kinh doanh được thực hiện theo nội dung công bố tại Quyết định 1995/QĐ-BTC. Hồ sơ cơ bản gồm Mẫu số 1 và văn bản ủy quyền có công chứng hoặc chứng thực nếu hộ do các thành viên gia đình đăng ký.

Người thành lập có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc qua mạng. Để hạn chế phải bổ sung, cần kiểm tra kỹ tư cách người đăng ký, tên hộ, trụ sở, ngành nghề, thông tin định danh và tài liệu ủy quyền.

Liên hệ Smarttax để được tư vấn và hỗ trợ kiểm tra hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh, thủ tục thuế, kế toán và hóa đơn sau khi thành lập.