Việc đăng ký người phụ thuộc, đặc biệt là bố mẹ, là quyền lợi quan trọng giúp người nộp thuế giảm trừ nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, không ít người còn băn khoăn về thủ tục, hồ sơ và mức giảm trừ theo quy định mới. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết, chính xác dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành.
1. Đăng Ký Bố Mẹ Là Người Phụ Thuộc: Có Cần Giấy Xác Nhận Thu Nhập Từ Xã/Phường?
Câu trả lời là KHÔNG cần giấy xác nhận thu nhập từ cấp xã.
Căn cứ pháp lý rõ ràng tại tiết g.3 điểm g khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi bởi Điều 1 Thông tư 79/2022/TT-BTC), hồ sơ chứng minh đối với cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ/chồng chỉ bao gồm:
Bản chụp CMND/CCCD.
Giấy tờ hợp pháp xác định mối quan hệ như: Bản chụp Giấy xác nhận thông tin về cư trú, Thông báo số định danh cá nhân, Giấy khai sinh, Quyết định công nhận việc nhận cha/mẹ/con.
Trường hợp đặc biệt: Nếu bố/mẹ trong độ tuổi lao động (nam từ đủ 18 đến hết 60, nữ từ đủ 18 đến hết 55), cần bổ sung giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động như: Giấy xác nhận khuyết tật, hồ sơ bệnh án đối với các bệnh như AIDS, ung thư, suy thận mãn…
Pháp luật thuế không yêu cầu giấy xác nhận thu nhập từ địa phương. Trọng tâm là giấy tờ chứng minh nhân thân và mối quan hệ.
2. Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Cho Người Phụ Thuộc Là Bố Mẹ Hiện Nay Là Bao Nhiêu?
Mức giảm trừ này đã có sự điều chỉnh và cần phân biệt rõ giữa áp dụng hiện hành và áp dụng trong tương lai.
Hiện tại (Áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2025):
Căn cứ theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14, mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc (bao gồm bố, mẹ) là 4,4 triệu đồng/tháng (52,8 triệu đồng/năm).Từ năm 2026 trở đi (Mức mới):
Căn cứ Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 (có hiệu lực từ 01/01/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026), mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc sẽ tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng (74,4 triệu đồng/năm).
Lưu ý quan trọng: Người nộp thuế được tính giảm trừ nếu đã đăng ký và được cơ quan thuế chấp nhận. Số tháng được tính giảm trừ là số tháng người phụ thuộc thực tế sống phụ thuộc vào người nộp thuế trong năm tính thuế.
3. Đăng Ký Người Phụ Thuộc: Hồ Sơ Bắt Buộc Theo Quy Định Mới Nhất
Từ ngày 01/7/2024, việc đăng ký thuế nói chung và đăng ký người phụ thuộc áp dụng theo Thông tư 86/2024/TT-BTC.
Căn cứ Điều 22 Thông tư 86/2024/TT-BTC, hồ sơ đăng ký thuế đối với người phụ thuộc bắt buộc phải có:
Tờ khai đăng ký thuế mẫu số 20-ĐK-TCT (ban hành kèm theo Thông tư này).
Quy trình cơ bản: Người nộp thuế lập Tờ khai mẫu 20-ĐK-TCT, kèm theo các giấy tờ chứng minh người phụ thuộc (như đã nêu ở mục 1) và nộp cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc thông qua tổ chức chi trả thu nhập.
4. Có Cần Đăng Ký Lại Người Phụ Thuộc Khi Áp Dụng Mức Giảm Trừ Gia Cảnh Mới?
Câu trả lời là KHÔNG cần đăng ký lại.
Điều này được quy định rõ tại điểm i khoản 1 Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC: “Người nộp thuế chỉ phải đăng ký và nộp hồ sơ chứng minh cho mỗi một người phụ thuộc một lần trong suốt thời gian được tính giảm trừ gia cảnh.“
Việc điều chỉnh tăng mức giảm trừ (từ 4,4 lên 6,2 triệu đồng/tháng) là sự thay đổi về chính sách thuế, không phải là thay đổi về hồ sơ hay tình trạng của người phụ thuộc. Do đó, nếu đã đăng ký thành công và được cơ quan thuế chấp nhận trước đó, người nộp thuế không cần làm thủ tục đăng ký lại. Cơ quan thuế sẽ tự động áp dụng mức giảm trừ mới theo quy định của pháp luật.
Lưu ý ngoại lệ: Người nộp thuế chỉ phải đăng ký lại hồ sơ người phụ thuộc khi thay đổi nơi làm việc, nơi kinh doanh và chuyển sang cơ quan thuế khác quản lý.
5. Kết Luận
Việc đăng ký người phụ thuộc là bố mẹ là thủ tục quan trọng, mang lại lợi ích thiết thực về tài chính. Người nộp thuế cần nắm rõ:
Hồ sơ chứng minh không cần xác nhận thu nhập từ xã/phường.
Mức giảm trừ hiện tại là 4,4 triệu đồng/tháng và sẽ tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng từ năm 2026.
Hồ sơ đăng ký cần có Tờ khai mẫu 20-ĐK-TCT theo Thông tư 86/2024.
Không cần đăng ký lại khi mức giảm trừ thay đổi, trừ khi thay đổi nơi làm việc.
Để đảm bảo quyền lợi và thực hiện đúng nghĩa vụ, người nộp thuế nên chủ động tìm hiểu và hoàn thiện hồ sơ đăng ký người phụ thuộc ngay từ đầu năm tính thuế.
6. FAQ (Câu Hỏi Thường Gặp)
Q: Tôi đang nuôi bố già không có thu nhập. Tôi cần những giấy tờ gì để đăng ký giảm trừ?
A: Bạn cần: 1) Bản chụp CCCD của bố. 2) Giấy tờ chứng minh quan hệ cha-con (như Giấy khai sinh của bạn). 3) Tờ khai đăng ký thuế mẫu 20-ĐK-TCT. Nếu bố trong độ tuổi lao động, cần thêm giấy tờ chứng minh không có khả năng lao động.
Q: Mức giảm trừ 6,2 triệu đồng/tháng áp dụng từ khi nào?
A: Mức này được quy định tại Nghị quyết 110/2025 và sẽ chính thức áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (tức là tính trên thu nhập của năm 2026, quyết toán vào năm 2027).
Q: Tôi đổi công ty thì có phải đăng ký người phụ thuộc lại từ đầu không?
A: Có. Theo quy định, khi thay đổi nơi làm việc (chuyển sang cơ quan thuế khác quản lý), bạn phải nộp hồ sơ đăng ký người phụ thuộc lại cho cơ quan thuế mới như trường hợp đăng ký lần đầu.
Ngoài ra, Nếu bạn đang tìm kiếm một đối tác tin cậy để hỗ trợ vấn đề kế toán cơ bản đến nâng cao cho doanh nghiệp của bạn, hãy xem xét Smarttax – đối tác tin cậy với dịch vụ kế toán chất lượng cao và giải pháp toàn diện để giúp doanh nghiệp của bạn phát triển mạnh mẽ.
SMARTTAX – SỰ LỰA CHỌN THÔNG MINH CHO DOANH NGHIỆP CỦA BẠN
Smarttax tự hào là một trong số những công ty chất lượng hàng đầu tại khu vực TP.HCM và Đà Nẵng cung cấp dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp. Với hơn 15 năm kinh nghiệm trong ngành kế toán, chúng tôi hiểu được việc kế toán thuế cần có sự hỗ trợ của các kế toán am hiểu chuyên môn và nhiều kinh nghiệm kỹ năng.
Cùng đội ngũ Kế toán và Luật sư có chuyên môn cao, nhiều năm kinh nghiệm được đào tạo chuyên nghiệp, cống hiến hết mình với sứ mệnh hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp trên quãng đường phát triển, Smarttax sẽ là người bạn đồng hành đáng tin cậy cho Doanh nghiệp của bạn.
Lựa chọn cho mình một dịch vụ kế toán thuế trọn gói uy tín chất lượng chính là tiền đề giúp doanh nghiệp tập trung vào công việc kinh doanh. Smarttax Đà Nẵng – Đại lý Thuế cung cấp dịch vụ kế toán – Thuế cam kết mang đến cho doanh nghiệp sự an tâm bền vững, sẽ trở thành hậu phương vững chắc góp phần công sức vào sự thành công của doanh nghiệp trong tương lai gần nhất. Bên cạnh các dịch vụ kế toán Thuế, dịch vụ đăng ký kinh doanh… hỗ trợ doanh nghiệp tại Smarttax. Hãy tham gia hệ sinh thái khởi nghiệp trong hệ thống Smarttax bao gồm:
- eSmart: là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp tại Việt Nam. eSmart luôn đồng hành và hỗ trợ Doanh nghiệp trên con đường kinh doanh thông qua các giải pháp thiết thực từ những dịch vụ cung cấp: Cho thuê văn phòng chia sẻ, chỗ ngồi làm việc cố định, co-working space, phòng làm việc riêng…..
- Smartband: dịch vụ thiết kế bộ nhận diện thương hiệu (Brand Identity) cho doanh nghiệp bao gồm: bộ nhận diện thương hiệu cốt lõi, bộ nhận diện thương hiệu văn phòng, bộ nhận diện thương hiệu marketing cho doanh nghiệp….
- eConnect: eConnect là tổ chức kết nối kinh doanh do eSmart thành lập dành cho các thành viên là doanh nghiệp cùng chia sẻ kiến thức, cùng phát triển và cùng thành công trên chặng đường lập nghiệp.
Với kinh nghiệm hơn 15 năm cung cấp các dịch vụ kế toán thuế trọn gói, đăng ký kinh doanh, bảo hiểm xã hội,… Smarttax luôn sẵn lòng tư vấn tận tâm, đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu của khách hàng. Quý khách cần giải đáp bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh nhất tại:
SMARTTAX – HẬU PHƯƠNG VỮNG CHẮC CHO SỰ THÀNH CÔNG CỦA DOANH NGHIỆP
Hotline: 1900 1578
Email: info@smattax.vn
Trụ sở: Tầng 7, Tòa nhà Centre Point, 106 Nguyễn Văn Trỗi, Phường Phú Nhuận, Tp Hồ Chí Minh.
Chi nhánh: Tầng 8, Hilton Đà Nẵng, 50 Bạch Đằng, Phường Hải Châu, Tp Đà Nẵng.
Website: www.Smarttax.vn
