Thuế TNCN nhượng quyền thương mại từ 01/7/2026: Có phải nộp không? Tính 5% thế nào?

Từ ngày 01/7/2026, thu nhập từ nhượng quyền thương mại chính thức được xếp vào nhóm thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo luật mới. Nhiều cá nhân nhận phí nhượng quyền đang băn khoăn: có phải nộp thuế không, và nộp bao nhiêu? Trên thực tế, thuế TNCN nhượng quyền được tính theo thuế suất 5%, nhưng chỉ tính trên phần thu nhập vượt 20 triệu đồng theo từng hợp đồng. Smarttax tổng hợp quy định và hướng dẫn cách tính, kèm ví dụ dễ áp dụng.

1. Từ 01/7/2026, thu nhập từ nhượng quyền thương mại có chịu thuế TNCN không?

1.1. Nhượng quyền thương mại là khoản thu nhập gì?

Trong hoạt động nhượng quyền, bên nhượng quyền (franchisor) cho phép bên nhận quyền (franchisee) khai thác mô hình/nhãn hiệu/hệ thống kinh doanh theo hợp đồng. Đổi lại, cá nhân có thể nhận các khoản như: phí nhượng quyền ban đầu, phí định kỳ, phí gia hạn, hoặc các khoản thu khác theo thỏa thuận hợp đồng.

Nếu cá nhân là người nhận thu nhập từ hợp đồng nhượng quyền, khoản này được xác định là thu nhập từ nhượng quyền thương mại và thuộc diện xem xét tính thuế TNCN nhượng quyền.

1.2. Mốc thời gian áp dụng bạn cần nhớ

• Từ 01/7/2026: Luật mới bắt đầu có hiệu lực theo mốc chung.

• Với các khoản phát sinh đúng bản chất là thu nhập từ nhượng quyền thương mại, nguyên tắc là tính thuế theo quy định có hiệu lực tại thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế.

1.3. Dễ nhầm giữa “tiền bản quyền” và “nhượng quyền thương mại”

• Tiền bản quyền thường gắn với việc chuyển giao/chuyển quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ hoặc chuyển giao công nghệ.

• Nhượng quyền thương mại gắn với mô hình nhượng quyền (hệ thống kinh doanh, thương hiệu, vận hành, tiêu chuẩn…).

Việc phân loại đúng rất quan trọng vì ảnh hưởng cách theo dõi hợp đồng, hồ sơ và cách trình bày khi cơ quan thuế kiểm tra.

2. Thuế TNCN nhượng quyền: Thuế suất bao nhiêu? Tính trên phần nào?

2.1. Thuế suất áp dụng

Thuế TNCN nhượng quyền áp dụng thuế suất 5% đối với cá nhân cư trú.

2.2. Chỉ tính thuế trên phần “vượt 20 triệu đồng” theo từng hợp đồng

Điểm quan trọng nhất: Không phải cứ có thu nhập nhượng quyền là nộp 5% trên toàn bộ số tiền.
Thu nhập tính thuế từ nhượng quyền thương mại là phần thu nhập vượt trên 20.000.000 đồng theo từng hợp đồng nhượng quyền thương mại.

Nói đơn giản:

• Nếu tổng thu nhập theo một hợp đồng ≤ 20 triệu đồng → chưa phát sinh thuế TNCN nhượng quyền theo ngưỡng này.

• Nếu tổng thu nhập theo một hợp đồng > 20 triệu đồng → tính thuế trên phần vượt.

2.3. Công thức tính và ví dụ thực tế

Công thức:

Thuế TNCN nhượng quyền phải nộp = (Thu nhập từ hợp đồng – 20.000.000) × 5%

Ví dụ 1: Bạn nhận phí nhượng quyền 15.000.000 đồng/hợp đồng
→ Vì không vượt 20 triệu, thuế TNCN nhượng quyền = 0.

Ví dụ 2: Bạn nhận phí nhượng quyền 60.000.000 đồng/hợp đồng
→ Thu nhập tính thuế = 60.000.000 – 20.000.000 = 40.000.000
→ Thuế TNCN nhượng quyền = 40.000.000 × 5% = 2.000.000 đồng

Ví dụ 3 (trả nhiều đợt): Hợp đồng nhượng quyền trả 3 đợt: 10 triệu + 15 triệu + 20 triệu

• Lũy kế sau đợt 1: 10 triệu (chưa vượt 20)

• Lũy kế sau đợt 2: 25 triệu (vượt 20 là 5 triệu)

• Lũy kế sau đợt 3: 45 triệu (phần vượt 20 là 25 triệu)
  Thực tế xử lý hồ sơ thường cần theo dõi lũy kế theo hợp đồng để xác định phần vượt 20 triệu và tính thuế TNCN nhượng quyền đúng tại các lần chi trả.

2.4. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế

Thời điểm xác định thu nhập tính thuế từ nhượng quyền thương mại là thời điểm tổ chức/cá nhân trả thu nhập cho người nộp thuế.
Điểm này ảnh hưởng trực tiếp đến việc khấu trừ, lập chứng từ và ghi nhận kỳ kê khai.

3. Hồ sơ – kê khai – lưu ý quan trọng để tránh sai khi nộp thuế

3.1. Ai thường thực hiện khấu trừ/kê khai?

Trong thực tế, nghĩa vụ thuế có thể được thực hiện theo cơ chế:

• Bên chi trả thu nhập thực hiện khấu trừ, khai thay/nộp thay theo quy định quản lý thuế (tùy từng tình huống và hướng dẫn áp dụng).

• Trường hợp cá nhân cần tự kê khai/hoàn thiện hồ sơ, nên chuẩn hóa chứng từ để tránh thiếu căn cứ khi quyết toán hoặc giải trình.

Nếu bạn chưa chắc mô hình của mình thuộc tình huống nào, Smarttax có thể rà soát hợp đồng và luồng tiền để chọn phương án thực hiện phù hợp.

3.2. Chuẩn bị hồ sơ tối thiểu cho thu nhập nhượng quyền

Smarttax khuyến nghị bạn lưu đủ:

1. Hợp đồng nhượng quyền thương mại + phụ lục (nếu có).

2. Chứng từ thanh toán (ủy nhiệm chi, sao kê, biên nhận…).

3. Bảng đối soát/biên bản xác nhận phí theo kỳ hoặc theo đợt thanh toán.

4. Tài liệu thể hiện căn cứ tính phí (mức phí, doanh thu tính phí, thời điểm trả).

5. Chứng từ khấu trừ/biên lai nộp thuế (nếu đã khấu trừ/nộp).

3.3. Thu nhập nào “thường gặp” cũng thuộc diện chịu thuế TNCN?

Ngoài thuế TNCN nhượng quyền, hệ thống thu nhập chịu thuế còn bao gồm nhiều nhóm như: thu nhập từ kinh doanh, tiền lương tiền công, đầu tư vốn, chuyển nhượng vốn, chuyển nhượng bất động sản, trúng thưởng, tiền bản quyền, thừa kế/quà tặng, và một số thu nhập khác theo quy định.

3.4. Checklist 5 bước áp dụng nhanh cho cá nhân có thu nhập nhượng quyền

1. Xác định khoản tiền nhận có đúng là thu nhập nhượng quyền thương mại không.

2. Gom theo từng hợp đồng và tính tổng thu nhập hợp đồng.

3. So với ngưỡng 20 triệu đồng/hợp đồng để xác định phần vượt.

4. Tính thuế TNCN nhượng quyền = phần vượt × 5%.

5. Chuẩn hóa hồ sơ, theo dõi thời điểm chi trả để kê khai/khấu trừ đúng.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1) Từ 01/7/2026, có thu nhập nhượng quyền là chắc chắn phải nộp thuế không?
Không phải trường hợp nào cũng phát sinh thuế. Chỉ khi thu nhập theo từng hợp đồng vượt 20 triệu đồng mới tính thuế trên phần vượt.

2) Thuế suất thuế TNCN nhượng quyền là bao nhiêu?
5% trên phần thu nhập tính thuế (phần vượt 20 triệu đồng/hợp đồng).

3) Nhận 100 triệu/hợp đồng thì nộp bao nhiêu?
Thu nhập tính thuế = 100 – 20 = 80 (triệu). Thuế = 80 × 5% = 4 triệu đồng.

4) Thời điểm tính thuế là lúc ký hợp đồng hay lúc nhận tiền?
Thông thường xác định tại thời điểm bên chi trả trả thu nhập.

Kết luận

Từ 01/7/2026, thuế TNCN nhượng quyền là nội dung bạn cần đặc biệt lưu ý nếu có thu nhập từ hợp đồng nhượng quyền thương mại. Nguyên tắc cốt lõi là: thuế suất 5%, nhưng chỉ tính trên phần vượt 20 triệu đồng theo từng hợp đồng, và thời điểm xác định gắn với thời điểm chi trả. Nếu bạn muốn Smarttax kiểm tra hợp đồng, tính thử nghĩa vụ thuế và hướng dẫn hồ sơ/khấu trừ/kê khai phù hợp theo thực tế dòng tiền, hãy gửi thông tin hợp đồng và lịch thanh toán—Smarttax hỗ trợ rà soát nhanh và rõ ràng.