Sẽ Bỏ Hồ Sơ Đăng Ký Người Phụ Thuộc? Cập Nhật Đề Xuất Mới Từ Bộ Tài Chính

Vừa qua, Bộ Tư pháp đã công bố tài liệu thẩm định dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế. Trong đó, một đề xuất đáng chú ý từ Bộ Tài chính về việc bỏ hồ sơ đăng ký người phụ thuộc (NPT) đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công khi nộp thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đang thu hút sự quan tâm rộng rãi. Vậy đề xuất này cụ thể như thế nào và sẽ tác động ra sao đến người nộp thuế? Smarttax sẽ giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Tại Sao Bộ Tài Chính Đề Xuất Bỏ Hồ Sơ Đăng Ký Người Phụ Thuộc?

Theo đề xuất, thủ tục hành chính đăng ký người phụ thuộc giảm trừ gia cảnh sẽ được gộp chung vào thủ tục đăng ký thuế lần đầu được quy định tại Thông tư 86/2024/TT-BTC.

Cụ thể:

• Tại Nghị định 126/2020/NĐ-CP, thủ tục đăng ký NPT riêng biệt sẽ được bãi bỏ.

• Thay vào đó, thành phần hồ sơ đăng ký thuế lần đầu sẽ được bổ sung để bao gồm luôn các thông tin về đăng ký người phụ thuộc.

Lý do của sự thay đổi này:

• Giảm tải thủ tục hành chính: Người nộp thuế không phải thực hiện hai thủ tục riêng biệt (đăng ký thuế và đăng ký NPT), tránh khai báo các thông tin trùng lặp.

• Ứng dụng công nghệ thông tin: Cơ quan thuế có thể truy vấn trực tiếp thông tin quan hệ giữa người nộp thuế và người phụ thuộc từ Cơ sở dữ liệu quốc gia thông qua mã định danh cá nhân, từ đó tự động xử lý và cấp mã số thuế cho người phụ thuộc. Điều này giúp tăng độ chính xác và giảm khối lượng công việc cho cả hai bên.

2. Hồ Sơ Đăng Ký Người Phụ Thuộc Sẽ Thay Đổi Như Thế Nào?

Theo đề xuất, hai mẫu tờ khai hiện hành là Mẫu 07/ĐK-NPT-TNCN (Bản đăng ký người phụ thuộc) và Mẫu 07/THĐK-NPT-TNCN (Phụ lục bảng tổng hợp) sẽ được BÃI BỎ.

Thay vào đó, hồ sơ sẽ được gộp và chỉ còn bao gồm:

• Mẫu số 07/XN-NPT-TNCN – Phụ lục bảng kê khai về người phải trực tiếp nuôi dưỡng.

• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo quy định của Luật Thuế TNCN 2007 (được hướng dẫn chi tiết tại các Thông tư).

Lưu ý quan trọng:
Đề xuất này chủ yếu tối ưu hóa cho các trường hợp người phụ thuộc là con, cha mẹ, vợ/chồng – những người có thông tin đã được tích hợp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia.
Đối với các trường hợp người phụ thuộc khác (như anh chị em, ông bà không nơi nương tựa, người khuyết tật…), do các giấy tờ chứng minh (xác nhận nghĩa vụ nuôi dưỡng, giấy chứng nhận khuyết tật…) chưa được số hóa đồng bộ, cơ quan thuế vẫn sẽ cần kiểm tra, xác minh thủ công trước khi cấp mã số thuế.

3. Quy Định Về Hồ Sơ Đăng Ký Người Phụ Thuộc Hiện Hành (Trước Khi Đề Xuất Có Hiệu Lực)

Để hiểu rõ sự thay đổi, chúng ta cần nắm được quy định hiện tại. Căn cứ theo Công văn 2015/CTTPHCM-TTHT 2025, hồ sơ đăng ký người phụ thuộc hiện nay bao gồm:

3.1 Trường hợp nộp trực tiếp tại cơ quan thuế

• Bản đăng ký người phụ thuộc theo Mẫu số 07/ĐK-NPT-TNCN (Ban hành kèm Thông tư 80/2021/TT-BTC).

• Hồ sơ chứng minh người phụ thuộc theo Thông tư 79/2022/TT-BTC.

• Mẫu số 07/XN-NPT-TNCN (xác nhận của UBND cấp xã) nếu người phụ thuộc do người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng.

3.2 Trường hợp đăng ký thông qua tổ chức trả thu nhập

• Cá nhân nộp hồ sơ (như trên) cho tổ chức trả thu nhập.

• Tổ chức trả thu nhập tổng hợp và kê khai vào Mẫu số 20-ĐK-TH-TCT để gửi cơ quan thuế.

4. Một Người Nộp Thuế Có Thể Đăng Ký Tối Đa Bao Nhiêu Người Phụ Thuộc?

Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm. Căn cứ theo Điểm c, Khoản 1, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC về nguyên tắc tính giảm trừ gia cảnh:

• Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế trong năm tính thuế.

• Trường hợp nhiều người cùng có chung người phụ thuộc phải nuôi dưỡng, thì những người này phải tự thỏa thuận để chọn ra một người duy nhất đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc đó.

Pháp luật KHÔNG giới hạn số lượng người phụ thuộc mà một người nộp thuế được đăng ký giảm trừ. Về lý thuyết, một người nộp thuế có thể đăng ký 10 người phụ thuộc, miễn là họ đáp ứng đủ điều kiện theo quy định và mỗi người phụ thuộc đó không được ai khác đăng ký giảm trừ trong cùng năm tính thuế.

5. Kết Luận

Đề xuất bỏ hồ sơ đăng ký người phụ thuộc riêng biệt của Bộ Tài chính là một bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính thuế, hướng tới sự thuận tiện tối đa cho người nộp thuế và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin.

Tuy nhiên, cần lưu ý:

• Đây mới chỉ là đề xuất tại dự thảo Nghị định và đang trong quá trình lấy ý kiến, thẩm định. Người nộp thuế vẫn phải tuân thủ theo các quy định hiện hành cho đến khi văn bản mới chính thức được ban hành và có hiệu lực.

• Smarttax sẽ tiếp tục cập nhật thông tin chính thức và kịp thời về vấn đề này. Hãy theo dõi chúng tôi để không bỏ lỡ những thay đổi quan trọng.